X
تبلیغات
زراعت پنبه
(كاشت - داشت - برداشت- فرآوري)
خصوصيات گياهي: پنبه گونه هاي وحشي زيادي دارد كه همگي به جنس Gossypium تعلق دارد . بنظر مي رسد كه منشأ تمام گونه ها از آفريقاي استوائي باشد .
قابليت شستشو ،‌دوام ، استحكام (‌هنگام خشك و تر بودن ) ،‌قابليت هدايت بخار آب ، دوام شيميايي ، نرمي ، قابليت انعطاف و سهولت آب رفتن يا تجمع اوليه از خصوصيات الياف پنبه مي باشد .
بيشتر ارقام زراعي از گونه G.hirsutum مي باشد .
پنبه گياهي است ذاتاً چند ساله كه بصورت گياهي يكساله مورد زراعت قرار مي گيرد .
پنبه داراي ريشه مستقيمي است كه به سرعت زيادي به اعماق خاك نفوذ مي كند .
ميوه بصورت كپسول يا غوزه است .
سازگاري: پنبه گياهي است گرما دوست كه به هواي گرم و يك فصل رشد بدون يخبندان حداقل 200 روزه محتاج است . پنبهبه آفتاب فراوان نياز دارد . كمبود نور موجب افزايش رشد سبزينه اي و نقصان توليد غوزه مي شود .
ارقام: بيشتر ارقامي كه امروزه در جهان كاشته مي شود به گونه G.hirsutum تعلق دارد .
تناوب زراعي: پنبه به عنوان اولين محصول وجيني پس از گياهان علوفه اي چند ساله ،‌كود سبز و يا كود حيواني فراوان ( 30 الي 50 تن در هكتار ) قرار مي گيرد .
پنبه از محصولاتي است كه مي توان آن را طي چند سال مداوم در يك زمين كاشت بدون آنكه عملكرد آن نقصان يابد .
مثالهايي از تناوب پنبه عبارتند از :‌يونجه ـ پنبه ـ ذرت ـ گندم ـ آيش
كود سبز ( خلر ، منداب ، شنبليله ، لوبيا روغني و يا شبدر ) ، پنبهـ حبوبات ـ گندم
كود سبز ( خلر ، چاودار، ماشك ) ، پنبه
پنبه ـ آيش ـ گندم
پنبه ـ آيش

+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم بهمن 1390ساعت 20:35  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
1
مزایای بذور دلینته شده ( بدون کرک ) پنبه
محصول پنبه که اصطلاحاً وش م یگویند، از دو قسمت الیاف و بذر تشکیل شده است . این دو قسمت بوسیله
دستگاههای پنبه پاک کنی از هم جدا می شوند که این عمل جین زدن نامیده می شود. وقتی این دو قسمت از هم
جدا می شوند، الیاف پنبه برای استفاده در صنایع نساجی بسته بندی می گردد و بذور آن نیز جهت کشت در سال
بعد و یا استخراج روغن پنبه دانه در کارخانجات روغن کشی، کیسه گیری م یشود.
بذوری که به این روش بدست می آید، سطح آن کرکهای ریزی دارد که به نام لینتر معروف است. امروزه تقریباً
در تمام کشورهایی که بصورت تجاری پنبه کشت م یشود، برای کشت پنبه این کرکها را از سطح بذر از بین
برده و به اصطلاح از بذور دلینته شده استفاده م یکنند. کرک گیری بذر پنبه به سه روش انجام م ی شود که دو
روش آن بصورت شیمیایی و روش دیگر بصورت مکانیکی م یباشد. در روش مکانیکی از برسهایی دواری که با
سرعت زیاد در حال چرخش هستند، استفاده می گردد. این برسها در داخل محفظه ای با سطح بذر تماس پیدا
کرده و کرکهای سطح بذر را جذب می کنند. در این روش کرکهای جدا شده از سطح بذر از بین نرفته و قابل
جمع آوری هستند. سرعت عمل در این روش کمتر از روشهای شیمیایی بوده و کرکهای سطح بذر کاملاً از بین
نرفته و بصورت لایه بسیار نازک بر سطح بذر باقی م یمانند. در روش شیمیایی برای از بین بردن کرکها از اسید
استفاده م یشود. در این روش اسید با کرکهای سطح بذر تماس پیدا کرده و کرکها را حل و کاملاً از بین م یبرد.
کرک زدایی به روش شیمیایی به دو صورت اسید رقیق شده و بخار اسید انجام می شود . در اسید رقیق شده از
اسید سولفوریک استفاده شده و بدین منظور اسید سولفوریک غلیظ را بمقدار تعیین شده رقیق کرده و در داخل
محفظه ای با بذر تماس می دهند. غلظت اسید و مدت زمان تماس آ ن بر اساس دستگاههای مورد استفاده در
کارخانجات دلینته تعریف شده می باشد. در روشهای دستی ساده تر غلظت اسید و مدت زمان تماس آن با بذر
باید تست شده و پس از اطمینان از عدم خسارت به بذر انجام شود.
در کرک زدایی با بخار اسید از اسید کلردریک استفاده م یشود. بدین منظور بخار اسید کلردریک غلیظ را در
داخل محفظه ای تحت فشار با بذور پنبه تماس داده و کرکهای سطح بذر را از بین م یبرند. مکانسیم عمل در این
روش همانند اسید رقیق شده می باشد. چون در این روش از بخار اسید استفاده می گردد، دقت عمل کرک زدایی
2
بسیار بیشتر از اسید رقیق شده بوده واحتمال خسارت به بذر نیز کمتر از آن است. در این روش برای خنثی نمودن
اسید باقی مانده بر سطح بذر از آمونیاک استفاده م یشود.
در کشت پنبه استفاده از بذور دلینته شده مزایای زیادی نسبت به بذور کرکدار دارد که موارد مهم آن به شرح
زیر م یباشد:
 کاهش مصرف بذر: مقدار مصرف بذور دلینته شده برای کشت پنبه بسیار کمتر از بذور کرکدار بوده و می توان
به نصف کاهش داد. در اراضی پنبه کاری استان گلستان که میانگین مصرف بذور کرکدار با کارنده خطی کار
40 کیلوگرم در هکتار توصیه شده است، با بذور دلینته شده تا 20 کیلوگرم قابل کاهش است . این مقدار
هنگامی که از دستگاه کشت پنوماتیک استفاده شود، به 8 تا 12 کیلوگرم در هکتار کاهش م ی یابد . بنابراین
همانطور که ملاحظه م یشود، با استفاده از بذور دلینته شده صرفه جویی در مصرف بذر بشدت افزایش پیدا
می کند.
 حذف بیماریهای بذر زاد: دلینته کردن بذر به روش شیمیایی منجر از از بین بردن عامل بیماریهای بذ ر زاد
می گردد. در این روش هم حل شدن کرکها در اسید عوامل بیماریزای موجود در کرک را از بیم م ی برد و هم
اینکه چون اسید مورد استفاده در این روش محیط اسیدی بسیار شدیدی در سطح بذر ایجاد م ی کند، منجر به
نابودی عوامل بیماریزایی مثل قارچها م یگردد.
 افزایش سرعت جوانه زنی: سرعت آماس بذور دلینته شده بیشتر از بذور کرکدار است . بنا براین مدت زمان
لازم برای جوانه زنی بذور دلینته شده کمتر م ی باشد . برحسب شرایط محیطی و خصوصیات خاک، سرعت
جوانه زنی بذور دلینته شده بین 24 تا 72 ساعت بیشتر از بذور کرکدار است. به همین دلیل در مناطق خشک و
گرم که سرعت تبخیر زیاد است، توصیه می شود که از بذور دلینته شده استفاده گردد. همچنین در اراضی شور
که سله بستن خاک در اثر بارندگیهای شدید پس از کاشت شایعتر است، توصیه می شود که از بذور دلینته شده
استفاده شود، زیرا بذر مدت زمان کمتری زیر خاک باقی مانده و جوانه زنی بذور و ظهور گیاهچ ه ای زودتر
انجام می شود. همچنین بعلت افزایش سرعت جوانه زنی بذور دلینته شده، استقرار مزرع ه ای گیاهچه این بذور
بهتر و بیشتر از بذور کرکدار م یباشد.
 سهولت ضدعفونی بذر: ضد عفونی بذور دلینته شده بهتر از بذورکرکداراست . بذور کرکدار چون بصورت
توده ای بهم می چسبند، هنگام جابجایی و بهم زدن بذور این توده ها به آسانی از هم جدا نمی شوند، بنابراین ضد
3
عفونی این بذور به دقت و مدت زمان بیشتری نیاز دارد. از طرف دیگر چون به همین علت احتمال اینکه بعضی
از بذور با سموم ضد عفونی آغشته نگردند، بیشتر است. بنابراین سلامت جوانه زنی این بذور در خاک کمتر از
بذور دلینته شده می باشد. همچنین هم زدن بذور دلینته شده بهنگام ضدعفونی آن راح تتر از بذور کرکدار بوده
و یکنواختی ضد عفونی این بذور بیشتر م یباشد.
 سهولت حمل و نقل و جابجایی بذر: چگالی بذور دلینته شده در مقایسه با بذور کرکدار پنبه بسیار بیشتر
می باشد. بنابراین در وزن برابر، بذور دلینته شده به فضای بسیار کمتری نیاز دارند. به عبات دیگر در حجم برابر،
تعداد بذور دلینته شده بیشتر از بذور کرکدار است و این عامل هزینه جابجایی و حمل و نقل آن را بسیار کاهش
می دهد. این عامل در زمان کشت نیز تأثیر گذار است زیرا تعداد بذور دلینته شده در مخزن بذر کارند هها ( سطل
) بیشتر از بذور کرکدار بوده و با هر بار پر کردن این مخزنها سطح بیشتری را می توان کشت نمود . این عامل
هزینه سرعت و هزینه کشت را کاهش م یدهد.
سطح سبز یکنواخت: احتمال مسدود شدن خروجی بذر ( لوله سقوط ) بوسیله بذور کرکدار بسیار بیشتر از بذور
دلینته شده می باشد. زیرا همانطور که قبلاً اشاره گردید، بذور کرکدار بصورت توده ای بهم می چسبند، در نتیجه
هنگامی که این تود هها وارد لوله سقوط بذر م یشوند، احتمال دارد که این توده ها در لوله خروجی بذر گیر
کرده و منجر به مسدود شدن آن گردند. بنابراین معمولاً اگر مرتباً خروجی بذر کنترل نشود، داشتن سطح سبز
یکنواخت با بذور کرکدار کمتر از بذور دلینته شده م یباشد. واقعیت امر این است که این مسأله در عمل بسیار
اتفاق می افتد و اکثرکشاورزان در اثر نداشتن سطح سبز یکنواخت معمولاً به ندرت به تراکم کشت توصیه شده
می رسند و همین عامل منجر به کاهش عملکرد م یگردد. از طرف دیگر هزینه تنک کردن مزرعه با بذور دلینته
شده کمتر از بذور کرکدار است و با تنظیم دقیق کارنده نیاز به تنک مزرعه کاهش م ییابد. این مسأله هنگامی
که از دستگاه پنوماتیک استفاده شود، به حداقل م یرسد و این عامل هزینه کشت را بسیار کاهش م یدهد.
تهیه و تنظیم: عبدالرضا قرنجیکی ( عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات پنبه کشور )

+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم بهمن 1390ساعت 20:31  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
تناوب:       تناوب در محصولات زراعي باعث باروري خاك، بالابردن راندمان بهره وري از زمين، جلوگيري از       فرسايش خاك، كنترل علفهاي هرز، كنترل آفات و بيمارهاي گياهي وتوزين زماني مناسب كار ماشين آلا ت مي شود . همچنين هرچه تنوع محصولات كاشته شده بيشتر باشد، ريسك توليد كمتر و شكست در توليد يك محصول، ممكن است تا حدي با موفقيت محصولات ديگر جبران گردد.  كاشت پنبه درخاك و آب شور: از نظر تحمل به شوري، در بين محصولات زراعي، پنبه بعد از جو درمقام دوم قرار دارد. حساسترين مرحله رشدي پنبه نسبت به شوري، مرحله جوانه زني و استقرار گياهچه آن است كه مي توان با مديريت صحيح درصد سبز بالا و در نتيجه محصول مطلوب از آب يا خاك شور به دست آورد . به منظور ايجاد سبز يكنواخت، استفاده از بذركار پنبه و كشت به روش دو فارو  يا پشته پهن ) در شرايط شوري خاك و آب توصيه مي شود . ( دراين حالت، پشته ها حدود ١٤٠ سانتي متر و كشت در دو طرف با فاصله١٠ سانتيمتر از لبه پشته ها انجام مي شود ). اين روش به علت تغيير محل تجمع املاح و نمكها از روي بذر به وسط پشته، سبب سهولت سبز بذور و نيز صرفه جويي در مصرف آب مي شود(. آبياري در اراضي شور بايد با فواصل زماني نزديك صورت گيرد.(منبع شماره 9)     اصلاح روشهای موجود آبیاری: اصلاح روشهای موجود آبیاری و کاربرد روشهای آبیاری تحت فشار به عنوان گزینه بسیار موثر در جهت بهره وری آب و افزایش تولید در دستور کار برنامه ریزان مسایل آب و خاک  قرار داشته و دارد بدلیل تغییر در اکوسیستم گیاه و ایجاد شرایط مرطوب در فضای تحت کشت و رشد گیاه در مدت زمان آبیاری و همچنین بدلیل برخورد مستقیم ذرات آب در سیستم های آبیاری تحت فشار با اندام های هوایی گیاه بیماریهای مهم قارچی پنبه مورد تاکید است.(منبع شماره 11) تنش رطوبتی: پنبه قادر به تحمل تنش رطوبتی در مناطق با محدودیت رطوبت در مرحله رشد رویشی وتاقبل از گلدهی بوده از طریق تنظیم رشد رویشی منجر به بهبود عملکرد میشود همچنین گیاهان پنبه ای که تحت شرایط تنش رطوبتی قرار گرفته اند کمبود رطوبت در طول فصل رشدرابهتر از پنبه های بدون تنش تحمل می نماید تنش رطوبتی خفیف در مراحل اولیه رشد رویشی را کاهش امارشد غوزه ها فتوسنتزی مازاد بر رشد رویشی می تواند در اختیار اندام های زایشی قرار بگیرد افزایش آبیاری در مراحل اولیه رشد باعث تحریک رشد رویشی اما از آنجایی که پنبه گیاهی بارشد نامحدود است هر عاملی که باعث تحریک رشد رویش می شود منجر به اختصاص بیشتر مواد فتوسنتزی به اندام های رویشی گیاه در نتیجه ریزش گل وغنچه می شود .تاخیر در اولین ابیاری بعد از کاشت تاغنچه دهی باعث کاهش مقدار آب مصرفی به میزان 30درصد افزایش عملکرد به مقدار 8درصد وهمچنین افزایش رشد ریشه ها شده است .کاهش رشد رویشی ودر نتیجه تولید اشکوب گیاهی غیر متراکم علاوه برامکان جذب تشعشع بیشتر به وسیله گیاه سهم اندام های زایشی در مصرف مواد فتو سنتزی را افزایش می دهد . در خصوص اثر تنش رطوبتی برکیفیت الیاف پنبه گزارش شده است که بیشترین اثر آن برخصوصیات کیفی الیاف در دوره رشد زایشی است .همچنین تنش رطوبتی در این مرحله باعث چسبیدن دیواره سلولی چند لیف به یکدیگر ایجاد گره در الیاف ونخ در نتیجه کاهش کیفیت پارچه های تولیدی می شود .هدف از این تحقیق تعیین مناسب ترین زمان اولین آبیاری بعد از کاشت افزایش کارایی مصرف آب انتخاب بهترین روش کاشت وصرفه جویی در مصرف آبیاری بوده است. (  منبع شماره10) پاسخ تعرق و هدایت هیدرولیکی به درجه حرارت اطراف ریشه: پاسخ تعرق و هدایت هیدرولیکی به درجه حرارت اطراف ریشه و کمبود Nو P و درجه حرارت پایین همگی کاهش میدهد. هدایت هیدرولیکی در ریشه های پنبه را در این آزمایش اثر  متقابل سطوح مواد غذایی و درجه حرارت تست شد در رشد گیاهچه ، هدایت هیدرولیکی تحت تاثیر تنش مواد غذایی وابستگی شدیدی را به درجه حرارت ریشه نشان داد. در حضور عناصر غذایی مورد نیاز بیشترین هدایت هیدرولیکی در درجه حرارت 20 و بیشتر از 20 درجه بود. (منبع شماره 31) عملكرد:         بر خلاف بسياري از محصولات زراعي، عملكرد محصول در پنبه بر اساس مقدار دانه تعيين نمي شود و تا حدودي حتي بر اساس ميزان وش تخمين زده نمي شود . چرا كه در صورت با لا بودن مقدار پنبه دانه بيش از حد معمول ، عملكرد بالاي وش نمي تواند هدف مطلوب را تامين كند.       عملكرد هر محصول زراعي حاصل رقابت بين بوته ها و اندام هاي زايا ورويا براي بدست آوردن عوامل محيطي مورد نياز رشد است. حداكثر عملكرد زماني حاصل مي شود كه اين رقابت به حداقل خود رسيده و گياه بتواند از عوامل محيطي براي رشد خود حداكثر استفاده را بنمايد. عملكرد يك صفت كمي است كه توسط تعداد زيادي ‍‍‍‍‍ژن كنترل ميشود ، و بشدت تحت تاثير عوامل محيطي قرار مي گيرد.       بعضي از صفات پنبه بطور غير مستقيم در افزايش عملكرد نقش دارند، اين صفات شامل ارتفاع گياه، تعداد ميان گره، تعداد شاخه زايا و رويا وغيره مي باشد .. در بعضي منابع خصوصيات ديگري نظير شكل برگ، تراكم گياه ،رقم، حاصلخيزي خاك وتغذيه را موثر بر عملكرد دانسته اند. در سال هاي اخير تحقيقات زيادي روي تراكم، تاريخ كاشت، ارقام مختلف و تغذيه در مناطق پنبه كاري كشور انجام شده است، كه نتايج بدست آمده نشان دهنده اهميت وموثر بودن اين عوامل روي افزايش عملكرد كمي وكيفي پنبه در واحد سطح مي باشد. اجزاء عملكرد  در پنبه: رايج ترين روش محاسبه عملكرد محلوج در پنبه عبارتست از :           عملكرد محلوج = تعداد بوته در واحد سطح * تعداد قوزه در هر بوته * ميانگين وزن وش هر قوزه *كيل (درصد الياف).    گياه پنبه توانائی تولید تعداد زیادی قوزه را دارد، به طور یقین کم شدن تعداد قوزه موجب کاهش عملکرد در واحد سطح خواهد شد. بنابراین تعداد بوته به همراه تعداد قوزه در هر بوته تعین کننده تعداد قوزه در واحد سطح خواهد بود.صرف نظر از تاثیرات زنوتیپ و محیط در اندازه قوزه تحت شرایط خاص اقلیمی، وزن قوزه یا مقدار تولید الیاف در هر قوزه بشدت تحت تاثیر تعداد قوزه در هر گیاه قرار دارد. بنابراین میتوان بیان کرد که قوزه یا مقدار تولید الیاف در هر قوزه بشدت تحت تاثیر تعداد قوزه در هر گیاه قرار دارد. بنابر این میتوان نتیجه گرفت که در تخمین  و پیش بینی عملکرد عوامل ژنوتیپی و اقلیمی موثر میباشند. در این فرمول ساده محاسباتی شرایط قوزه از لحاظ سالم بودن یا آفت زدائی آنها نیز موثر است. بطور کلی پیش بینی عملکرد محصول در مراحل مختلف رشد و توسعه گیاه نیازمند جمع آوری اطلاعات زیادی به منظور تجزیه و تحلیل این اثرات در تشکیل و توسعه قوزه میباشد. اندازه قوزه همراه با تعداد قوزه ، اجزاء عملکرد پنبه میباشند که یک صفت ژنتیکی بوده و در ارقام مختلف متفاوت می باشند و در شرایط محیطی در موقع رشد و محل تشکیل قوزه روی ساقه اصلی، بر اندازه قوزه پنبه تاثیر میگذارد. رابطه بین عملکرد و ارتفاع بوته:      در پنبه ابتدا شاخه های رویشی بوجود می آیند که روی آنها شاخه های میوه دهند نیز ظاهر می شود. این شاخه ها در گرههای اولیه و پایین قرار دارند ، که ممکن است در ابتدای رشد نبات ریزش نمایند. پس از طی این مرحله شاخه های زایشی روی ساقه اصلی ظاهر می شوند. توانائی گیاه در تولید عملکرد بالا به تشکیل شاخه های میوه دهنده وابسته است و همانطور که ذکر شد این شاخه ها در قسمتهای بالای گیاه بوجود می آیند. پس هر گونه افزایش در تعداد این شاخه ها منجر به افزایش میوه بیشتر می گردد. افزایش شاخه های مذکور به مفهوم افزایش در ارتفاع نبات است و زیادی ارتفاع هم بستگی شدیدی با زودرسی دارد، این همبستگی قابل محاسبه می باشد . افزایش ارتفاع و زودرسی نیز روی رسیدگی قوزه ها موثر است . برداشت پنبه : برداشت پنبه در ایران با دست وتوسط کارگران انجام می شود در کشورهایی که زراعت آن کاملا"مکانیزه است برداشت محصول با ماشین های مخصوص انجام می شود مساله مهم در برداشت پنبه خیس نبودن غوزه ها در اثر باران وشبنم است اگر روی غوزه ها شبنم باشد معمولا"حدود ساعت 10صبح پنبه غوزها خشک وقابل برداشت هستند برداشت غوزهای تر موجب زرد شدن الیاف وپوسیدگی پنبه تخم شده وقیمت محصول را پایین می اورد . ( 1).   نکات مهم در برداشت پنبه : بهتر است برداشت پنبه در دو چین صورت گیرد مناسب ترین زمان برداشت در چین اول زمانی است که حدود 50درصد از غوزه ها باز شده باشد وش ها در کیسه کنفی یا متقالی ریخته می شود در سردوزی کیسه ها حتما"از نخ پنبه ای استفاده می شود باید از اختلاط وش با نخ پلاستیکی جلوگیری نمود . برداشت پنبه بهتر است بعد از تبخیر شدن رطوبت حاصل از شبنم انجام شود .( 1) منابع مورد استفاده: 1.        هاشمی طرقی،علی.1389.زراعت پنبه. مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی خراسان رضوی 2.       ضیائیان،عبدالحسین.1385.اصول تغذیه پنبه.انتشارات مرز دانش 3.      بیات اسدی،هوشنگ.1384.آفات ،بیماریها و علف های هرز مزارع پنبه و مدیریت تلفیقی آنها.نشر آموزش کشاورزی. 4.       عالیشاه ،عمران.1388.آشنایی با تعاریف و اصطلاحات پنبه. نشر آموزش کشاورزی. 5.      عالیشاه ،عمران.1389.ریزش غنچه ،گل و میوه های جوان پنبه و روش های کنترل آن.معاونت ترویج و آموزش. 6.       عالیشاه ،عمران.1389. معرفی ارقام الیاف بلند پنبه در ایران . معاونت ترویج و آموزش. 7.      برزعلی ،محمد. 1383. ارزیابی خصوصیات مرفولوژیک مرتبط با توان رشد اولیه در چهار رقم پنبه. مجله علوم زراعی ایران .جلد ششم شماره 1. 8.      عالیشاه ،عمران. 1382.بررسی ترکیب پذیری و عمل ژن در برخی صفات کمی و مورقولوژیک هیبریدهای درون و بین گونه ای پنبه. مجله علوم زراعی ایران. جلد پنجم شماره 2. 9.       سيرجاني، محمد.1385.  دستورالعمل فنی و ترویجی برای افزایش عملکرد پنبه. مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان خراسان 10.     کاخکی ،علی.1382.اثر رژیم رطوبتی در اوایل فصل بر عملکرد کمی و کیفی پنبه رقم ورامین.مجله پژوهشهای زراعی ایران. جلد1.شماره 1 11.     نصرالله نژاد ،سعید.1384.اثر روشهای مختلف آبیاری بر روی میزان آلودگی به بیماریها در مزارع پنبه گرگان.مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی .سال دوازدهم .شماره 3. 12.    رضایی ،محمد علی .1383.پاسخ فیزیولوژیک گیاه پنبه به شوری های مختلف خاک.مجله پژوهش و سازندگی .شماره 62. 13.   رضایی ،محمد علی .1385.اثر شوري خاك هاي طبيعي بر فعاليت پراكسيدازي دو رقم پنبه. مجله علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی.شماره 1/62 14.    پنجه کوب ،علی .1385.اثر تاریخ کاشت دیر هنگام بر عملکرد و اجزای عملکرد پنبه رقم سای اکرا. 15.   رجبعلی جماعت،پرستو.1388. اثر مواد افزودني در فرمولاسيون كودهاي بيولوژيك بر جوانه زني بذور پنبه.فصلنامه دانش میکروب شناسی.سال اول .شماره 3 16.    قرنجیکی، عبدالرضا .بدون سال. مزایای بذور دلینته شده) بدون کرک(پنبه .عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات پنبه کشور. 17.   سهرابی ،تیمور.1377.اثر آب شوربر روی عملکرد پنبه در روش های آبیاری و شیاری. مجله علوم کشاورزی ایران.جلد 29.شماره3. 18.   اكرم قادري ،فرشيد.1381.اثرات شرايط محيطي طي پرشدن قوزه بر جوانه زني و رشد گياهچه بذور حاصل از ارقام پنبه. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی .سال نهم .شماره 3. 19.    اكرم قادري فرشيد. 1380. بررسي اثر تاريخ كاشت بر كيفيت الياف و درصد روغن بذر سه رقم پنبه در گرگان.مجله پژوهش كشاورزي .شماره 3(1):20-32 20.    كرنژادي عبدالصالح.1383. بررسي تحمل به شوري سي ژنوتيپ پنبه در مرحله جوانه زني.علوم و صنايع كشاورزي. نيمه اول 1383; 18(1) 21.    نعمتي، محمد.1389. بررسي هتروزيس و ترکيب پذيري عملکرد، وزن قوزه و صفات مرتبط با شاخه در ارقام اميد بخش پنبه  . مجله الكترونيك توليد گياهان زراعي.  3(3):81-94 22.   كردي ، محمد . 1380. تغييرات نسبت منبع به مخزن در ارقام مختلف پنبه  . علوم كشاورزي و منابع طبيعي بهار; 8(1):165-175.   23.  فيضي محمد.1387. کاربرد بهينه آبهاي شور در توليد پنبه . پژوهش هاي خاك (علوم خاك و آب).328 24.   اكرم قادري فرشيد. 1383. برآورد سطح برگ در ارقام پنبه با استفاده از ويژگيهاي رويشي گياه.مجله. علوم كشاورزي و منابع طبيعي.سال11.شماره1. 25.  جدي حسيني،سيد مهدي.1386. بررسی خصوصیات فیزیولوژیک ژنوتیپ های حساس و متحمل به شوری پنبه. علوم كشاورزي و منابع طبيعي .جلد14.شماره6. 26.   قنادی،علی اصغر.اثر پتاسیم بر عملکرد پنبه.1388.پایان نامه 27.  SCREENING OF NEW COTTON CULTIVAR FOR HEAT TOLERANCE. PLANT PHYSIOLOGY(page59-65) 28.  A. Ozzie Abaye; Extension Agronomist, Alternative Crops, Virginia Tech. potassium fertilization  of cotton. 29.   William T. Pettigrew. Potassium influences on yield and quality production for maize,wheat,soyben and cotton. Physiologia Plantarum 133: 670–681. 2008 30.  Dr. Rüdiger Schaub. Bayer CropScience’s contribution toSUSTAINABLE COTTON PRODUCTION. 31.  ABIOTIC STRESSES IN COTTON:A PHYSIOLOGICAL APPROACH. CICR TECHNICAL BULLETIN NO: 2 32.  H. Rezaei1, and M. J. Malakouti1.(2001). Critical Levels of Iron, Zinc and Boron for Cotton in Varamin Rigion. J. Agric. Sci. Technol. (2001) Vol. 3: 147-153 33.  C. H. ARNDT. WATER ABSORPTION IN THE COTTON PLANT AS AFFECTED BY SOIL AND WATER TEMPERATURES. PLANT PHYSIOLOGY. 34.  The Story of Cotton.www.cottoncounts.net 35.  Derrick Oosterhuis.( Professor of Crop Physiology, Department of Crop, Soil, and unvironmental Sciences, University of Arkansas, Fayetteville, AR 72701, EUA).PHYSIOLOGY AND NUTRITION OF HIGH YIELDING COTTON IN THE USA 36.  COTTON PHYSIOLOGY TODAY. Newsletter of the Cotton Physiology Education Program -- NATIONAL COTTON COUNCIL 37.  YU WANG, QING-NIAN CAI*, QING-WEN ZHANG* and YING HAN. Effect of the secondary substances from wheat on the growth and digestive.physiology of cotton bollworm Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae). Eur. J. Entomol. 103: 255–258, 2006 38.  DERRICK M. OOSTERHUIS . Potassium Management of Cotton. Department of Crop, Soil and Environmental Science,University of Arkansas, Fayetteville, AR 72701, USA. 39.  Rıza Kanber, D. Levent Koç, Servet Tekin, Burçak Kapur. Effects of deficit irrigation on the yield and yield components of drip irrigated cotton in a mediterranean environment. Agricultural Water Management Volume 98, Issue 4, February 2011, Pages 597-605 40.  John W. Radin. Responses of Transpiration and Hydraulic Conductance to Root Temperature in Nitrogen- and Phosphorus-Deficient Cotton Seedlings. Plant Physiol. (1990) 92, 855-857 41.  K. Raja Reddy. Potassium Nutrition of Cotton. March, 2000. 42.  M. López1*, A. de Castro2, J. C. Gutiérrez3 and E. O. Leidi2. Nitrate and potassium concentrations in cotton petiole extracts as influenced by nitrogen fertilization, sampling date and cultivar. Spanish Journal of Agricultural Research 2010 8(1), 202-209 43.  Rashidi M and Gholami M. Nitrogen and boron effects on yield and quality of Cotton. International Research Journal of Agricultural Science and Soil Science Vol. 1(4) pp. 118-125 June 2011 44.  BY M. J. BERRIDGE. THE PHYSIOLOGY OF EXCRETION IN THE COTTON STAINER, DYSDERCUS FASCIATUS SIGNORET. J. Exp. Biol. (1965), 43. 535-552

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:9  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
تنش وریزش غنچه، گل و قوزه: تعداد قوزه یکی از اجزای مهم عملکرد در گیاه پنبه می باشد عقیده بر آن است که تعداد قوزه در مقایسه با وزن آنها به مقدار بیشتری عملکرد را تحت تاثیر قرار می دهد(6).  در حالت طبیعی 40تا60 درصد از غنجه های تشکیل شده در بنبه ریزش می کنند. اما مهم آن است که از رریزش سایر غنجه های باقیمانده در سطح گیاه جلوگیری شود تا بطور طبیعی به قوزه تبدیل و به بعنوان محصول برداشت شوند. میزان ریزش طبیعی در ارقام مختلف بنبه متفاوت است. بطور کلی ارقامی که پتانسیل تولید غنچه و گل بیشتری دارند. اغلب دارای درصد ریزش بیشتری نیز هستندتا به این وسیله تعادل رشد رویشی و زایشی فراهم شود. هوای ابری ،آبیاری در اوج گلدهی،گرمای هوا در زمان گلدهی، تنش آبی در زمان گلدهی،کشت متراکم،غرقابی و عدم تهویه خاک سبب تحریک و افزایش میزان ریزش در پنبه میشود. مدیریت زراعی، انتخاب زمین حاصلخیز، تامین و تعادل مواد غذایی ،زمان و الگوی کاشت مناسب ،کنترل آفات، بیماری ها و مدیریت آبیاری در کنترل و کاهش میزان ریزش و بدنبال آن افزایش محصول پنبه بسیار حائز اهمیت است.(5) جونز وهمکاران بیان داشتند که گیاهان حدود 80 % قوزه های خود را در بخش میان (گره های6 الی 15) ساقه اصلی و 45% را در گره های 6 تا 10 تولید کردند. افزایش تعداد قوزه، کمبود مواد غذایی در گره های میانی را باعث می شود. کونستابل اعلام داشت، قوزه های بخش میانی در دوره زمانی از تولید تا باز شدن قوزه زمان نمو طولانی تری نسبت به گره های بالایی دارند. یک شاخه زایشی بندرت (حدود 5% ) در تمامی موقعیت ها زایشی خود دارای قوزه است و بطور اولین موقعیت روی شاخه زایشی در برگیرنده 70 تا 85 % کل قوزه ها می باشد و بالطبع اکثریت عملکرد نیز توسط همین موقعیت تولید می شود. پنبه معمولاً دو تا سه برابر مکان های میوه دهی بیشتری را نسبت به آنچه که می تواند به انتها برساند، تولید میکند، تعدادی از آنها ریزش کرده وبه دین وسیله توازن حساس بین رشد رویشی و زایشی حفظ می شود. ریزش غنچه ها وگلها وغوزه ها ، یکی از فرایند های مهم خود تنظیمی در پنبه است که در واکنش به شرایط محیطی وفق دهد، بطور مثال در مواردیکه شرایط مساعد یا خسارت مکانیکی باعث افزایش میزان ریزش می شود، ریزش فیزیولوژیکی کاهش   می یابد ولذا میزان کل ریزش در طول فصل ممکن است ثابت بماند،  بیشتر ریزش میوه به صورت غنچه صورت می گیرد و ریزش قوزه ها در مقایسه با ریزش غنچه ها کمتر است. کونستابل مشاهده کرد  که از کل اتلاف میوه 64 % بصورت غنچه و 54 % بصورت گل وقوزه بود. هیلمن وهمکاران اظهار داشتند به این دلیل است که غنچه های کوچک بیشترین میزان اتیلن را در داخل کانوپی دارا هستند. تحقیقات بسیاری که در مورد ریزش انجام شده است، برخی از راههایی را که بوسیله آنها گیاه پنبه ریزش انجام شده است، برخی از راههایی راکه بوسیله آنها گیاه پنبه ریزش اندامهای میوه دهی را جبران می کند، مشخص کرده اند. این واکنشها شامل افزایش رشد رویشی و تولید غنچه کاهش ریزش غنچه ، افزایش تولید گل . افزایش درصد تشکیل قوزه .وافزایش وزن غوزه می باشد کارمی و همکاران پیشنهاد کردند که با تحمیل یک تنش موقتی آب در یک مرحله فنولوژیکی از نمو پنبه می توان، برای کنترل فرایندهای رشد و نمو استفاده کرد.بر طبق نظریه آنها، به تاخیر انداختن یا کاهش در میزان آبیاری در طی مراحل خاص فنولوژیکی می تواند از رشد مفرط رویشی جلوگیری کند، گلدهی را تسر یع نماید.(26) تعداد شاخه رویا و زايا و ارتباط آن با عملكرد:     همانطور که هیرن  عنوان کرده ساقه اصلی پنبه دارای دارای گره های متعددی است ، در هر گره ساقه اصلی دو جوانه جانبی وجود دارد ، در حالت طبیعی ، فقط یک جوانه رشد میکند و در گره های پایینی، جوانه اولیه به صورت رویشی باقی میماند و ممکن است ، به صورت یک شاخه رویشی انتهایی ، که مثل ساقه اصلی است ، تبدیل شود.      فتحی نیز بیان داشت  که معمولاً شاخه های رویشی، در ناحیه معینی نزدیک پایه گیاه تشکیل می شود که تعداد شاخه های رویشی، بین گونه ها مختلف پنبه، به میزان قابل توجهی متفاوت است وعملیات زراعی، تعداد آن راتحت تاثیر قرار می دهد. کلیه شاخه های زایا از محور برگ های رویشی منشاء گرفته ومیزان تشکیل شاخه های زایشی به رشد رویشی بستگی دارد. با توجه به همبستگی كه بين تعداد شاخه زایا و عملکرد دیده می شود تیمارهایی که تعداد شا خه زایای بالایی دارند، عملکرد بالایی نیز دارند. ارتفاع بوته:       معمولاٌ با افزایش ارتفاع ساقه، تعداد گره هم افزایش می یابد. ولی هبستگی 100 درصد نیست.  فاصله میان گره ها تحت رژیم رطوبتی قرار می گیرد ولی تعداد گره ها بیشتر تحت تاثیر میزان نیترژون واقع می شود. در محل گره ها است که شاخه ها خارج می شوند بنابرین یک تیپ ایدال زمانی است که در ارتفاع کمتر تعدادگره بیشتری وجود داشته باشد ، که این خود یک معیاری از زود رسی می باشد.  زودرسی: زودرسی در پنبه مقداری از کل محصول است که تا زمان اولین برداشت تولید می شود. به عبارت دیگر درصد زودرسی از عملکرد چین اول به عملکرد کل محاسبه می شود. از نظرفیزیولوژیکی زمان ظهور اولین جوانه های گل ، گل های باز شده وموضع گره اولیه شاخه زایشی معیار های زایشی هستند.  زودرسی در پنبه در سال های اخیر اولویت روز افزونی یا فته است. آنچه سبب تاکید بر زود رسی شده است تا حدی به دلیل تلاش روز افزون به منظور کاهش استفاده از آفت کش ها اجتناب از سرمای زودرس پاییزه . اجتناب از خشکی و سازگاری با شرایط فصل رشدکوتاه و برای افزایش راندمان تولید از طریق کاهش کود، آب، وسائل حفظ گیاه و انرژی است(19). نقش عوامل بیماریزا: عوامل بیماری زا در خاک( soil born)بذر(seedborne)هوا(air borne)ویا اندامهای گیاهان  الوده استقراردارند و توسط خاک زراعی بذر آلوده ،آب و ادوات کشاو رزی  باد احشام و بند بایان از محلی به محل دیگر انتقال می یابد عوامل بیماریزا سبب اسیب(INJURI)صدمه(DAMAGE)خسارت(LOSS)می گردند.هر گونه انحراف قابل مشاهده از حالات طبیعی را اسیب و هر گونه کاهش در کیفیت و کمیت  محصول را صدمه می نامند. صدمه ممکن است منجر به خسارت  شود.(3) فعاليت پراكسيدازي پنبه: در تحقیقی که بر روی يكي از جنبه هاي فيزيولوژيكي و بيوشيميايي مقاومت به تنش شوري خاك انجام شد : در آن تغييرات دوره اي فعاليت پراكسيدازي پنبه در مراحل مختلف رشد رويشي ، تحت اثر شوري هاي مختلف خاك شامل ساي اكرا ( Gossypium hirsutum L ) طبيعي و ژنوتيپ گياه اندازه گيري شد . بنابراين دو رقم پنبه12/3 ، 6/ 0 ( شاهد ) ، 3 / در چهار سطح شوري خاك طبيعي [ هدايت الكتريكي 6 ، ( Sahel ) و ساحل ( Siokra )و 16 ( دسي زيمنس بر متر ) ] ، كشت شدند . سنجش ها در سه مرحله از رشد رويشي شامل مرحله دو برگي ، چهاربرگي و شش برگي صورت گرفت . در برگ هاي هر دو رقم از مرحله اول تا سوم با افزايش شوري ، غلظت يون هاي+، ( RWC ) به طور قابل ملاحظه اي افزايش داشت . تنش شوري موجب كاهش ، ميزان نسبي آب Cl- و Naگرديد . فعاليت پراكسيدازي رقم ساحل در هر سه مرحله ( LAI ) و شاخص سطح برگ ( CGR ) سرعت رشد گياه رشد رويشي افزايش داشت و در رقم مقاوم ساي اكرا در مرحله اول و مرحله دوم از مزرعه كاهش يافت ، ولي درمرحله سوم افزايش بالايي نشان داد . با توجه به مقاومت بالاتر رقم ساي اكرا نشان داد اين رقم در مراحل اوليه ، يا نيازبه آنزيم هاي آنتي اكسيدانت نداشته و يا از ساير آنزيم ها براي فعاليت هاي آنتي اكسيدانت استفاده كرده است . اثرشوري بر فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيدانت با توجه به درجه شوري خاك ، ژنوتيپ گياه ( رقم ) ، مرحله رشد رويشي(در رقم ساي اكرا ) تغيير كرد . در رقم حساس بين فعاليت پراكسيدازي و افزايش تنش شوري همبستگي مثبت وجود اوليه آن بستگي داشت اما در رقم ساي اكرا كاملاً القايي « بالقوه » داشت . فعاليت پراكسيدازي رقم ساحل به سطوح بود . اگر فعاليت پراكسيدازي بعنوان يك مكا نيسم مقاومت به شوري مورد استفاده قرار گيرد ، در گياهان مختلف مرحله رو يشي افزايش آن متفاوت است ، زيرا در رقم ساي اكرا در مرحله سوم ( برگ هاي 5 و 6 شروع به افزايش كرد. (13)

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:9  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
تغذیه :میزان مصرف کود در مزارع باید براساس ازمون خاک باشد کود های ازته در خاک های متوسط وسنگین باید در طی سه مرحله یک سوم زمان کاشت ومابقی در مرحله شروع گلدهی وغنچه دهی .ودر خاک هایی سبک طی 4 مرحله یک چهارم زمان کاشت و مابقی در مراحل 4تا 6برگی شروع غنچه دهی و گلدهی به زمین داده می شود کودهای فسفاته و پتاسه باید همزمان با کاشت مصرف شود مصرف کود های میکرو به دلیل بالا بودن phدر استان خراسان رضوی به صورت محلول پاشی و به عنوان عملیات تکمیلی کود پاشی قابل توصیه است برای استفاده از کودهای مصرفی با ید حتی المکان الف )کود را در ناحیه ریشه قرار داده شود ب )کود در زمان مناسب مصرف شود ج )کود به میزان متعادل مصرف شود . ( 1). -ازت (نیتروژن) (N2): ازت در رشد رویشی، افزایش وزن غوره، مقاومت و ظرافت الیاف اثر مثبت داشته و میزان گوسیپول بذزها در اثر مصرف این عنصر کاهش می یابد. زردی و گاهی قرمزی در برگ ها، کاهش اندازی برگها،کاهش سرعت رشد و کاهش تعداد گل و غوزه از علایم مهم کمبود ازت در پنبه می باشد. اولین علایم کمبود ازت معمولا در برگ های پایینی مشاهده می شود. -فسفر( p): فسفر در بهبود خصوصیات کیفی الیاف و رشد دانه ها و در نتیجه زود رس شدن موثر است. استفاده بیش از حد فسفر در جذب و انتقال آهن، روی، منگنزو عناصر کم مصرف اختلال ایجاد می کند. نشانه های کمبود فسفر عبارتند از کوتولگی،سبز تیره شدن برگ ها،تاخیر در رشد زایشی ودیررس شدن محصول است. اولین نشانه های کمبود فسفر در برگ های پائینی مشاهده می شود. وقتی کمبود فسفر با کمبود ازت نیز همراه باشد شدت علائم افزایش یافته و مختصر تغییراتی در علائم ایجاد می شود. پتاسیم(k): پتاسیم در عملکرد و کیفیت الیاف تولید شده در پنبه تاثیر بسزایی دارد.در تنظیم فشار اسمزی درون گیاه و افزایش رشد و حفاظت گیاه نیز تاثیر دارد.(منبع شماره 20) کمبود پتاسیم تار پنبه را کوتاه می کند.(منبع شماره 19) همچنين پتاسیم در افزایش مقاومت پنبه به خشکی ، سرما،آفات و بیماری ها و افزایش کمیت و کیفیت محصول نقش دارد. علائم کمبود پتاسیم ابتدادر برگ های پیر بصورت نقاط زرد رنگ در نوک و حاشیه برگ ها و یا در فواصل بین برگ ها نمایان می شود. حاشیه برگ ها به سمت پایین پیچیده شده و سرانجام تمامی برگ زرد و قبل از بلوغ ریزش می کند.شدت بیماری پژمردگی و رتیسیلیومی در اثر کمبود پتاسیم افزایش می یابد. علائم کمبود پتاسیم گاهی شبیه بیماری ناشی از سویه غیر برگریز verticillium dahlia می باشد. کلسیم(ca): کلسیم توان ایستادن گیاه را بخصوص در مراحل اولیه رشد افزایش می دهد.کمبود کلسیم باعث کاهش توانایی پنبه در ایستادن در مرحله گیاهچه، کاهش سیستم رشد و کاهش تحمل شرایط نامساعد محیطی می شود. افزایش حساسیت به عوامل مرگ گیاهچه ،و تولید ساقه ضعیف و کم قدرت در اثر کمبود کلسیم اتفاق می افتد.قهوه ای شدن دمبرگ و سیاه شدن ریشه اصلی در اثر کمبود کلسیم در گیاهچه پنبه بروز می کند. منیزیم(Mg): کمبود منیزیم باعث قرمز شدن تا ارغوانی شدن پهنک برگهای پنبه می شود درحالی که رگبرگ ها سبز باقی می مانندو اولین علائم در برگ های پایینی ظاهر می شوند. کمبود علائم منیزیم ناشی از پیری زودرس ، قرمزی ناشی از ویروس عامل Anthocyanosis  شبیه است. گوگرد(s): زردی در برگ های بالایی ، کاهش رشد،لوله شدن(دوکی شدن) برگ ها در اثر کمبود گوگرد اتفاق می افتد. بر(B) : اولین اثرات کمبود بر رشد انتهایی پنبه است. کمبود خیلی زیاد آن سبب مرگ جوانه انتهایی شده وباعث تولید گیاه علفی و جارویی شدن پنبه می شود.برگ های جوان ممکن است کاسه ای شکل شوند. لاغری برگ ها،چرمی شدن برگ ها ،طویل تر و اسفنجی شدن دمگل و دمبرگ، کاهش توان نگهداری گل، غنچه و غوزه توسط گیاه،تورم در قسمت پایه غنچه،ترشح زیادتر از معمول از غده های ترشحی، ایجاد حلقه های سیاه در اطراف دمگل،تاخیر در رشد و دیررسی محصول از علائمی است که به کمبود بر نسبت داده می شود.( 3)     سطوح بحرانی برای آهن، روی،بر برای پنبه در ورامین هر چند این گیاه نیاز به عناصری مثلk، mg، zn، fe ،m ،n، b  نیز می باشدآزمایش مز رعه ای در 2مزرعه مختلف در سال 1997 انجام شد تامین کننده سطوح بحرانی آهن روی وبر را وهمچنین تاثیر این عناصر میکرو  را در عملکرد وکیفیت پنبه در منطقه ورامین این آزمایش بصورت طرح کامل بلوکهای تصادفی با 4تیمار و 3تکرار انجام شد. تیمارها شامل NPK، NPK+fe،NPK+zn،NPK+B آهن بصورت کلات20کیلو گرم در هکتار روی      بصورت سولفات روی40kg درهکتار ، بور بصورت اسیدبوریکkg20در مرحله کاشت، متوسط عملکرد دانه، عملکرد وش، شاخص دانه  و وزن غوزه افزایش پیداکرد . بطور معنی داری ، با کاربردآهن روی و بر در یک مزرعه پنبه با بالاترین محتوای بر خاک عملکرد پنبه کاهش پیدا کرد. با استفاده از کود برسطوح بحرانی روی و بر به دو روش گرافیکی و انالیز واریانس تعیین گردید در روش گرافیکی سطوح بحرانی آهن ،روی و بر به ترتیب برابر 8/4 ، 1/1 و1 میلی گرم درکیلو گرم تعیین شد در حالی که در روش آنالیز واریانس این مقادیر به ترتیب برابر5/5 ،3/1 ، 2/1 تعیین شد.(23) تاثیر نیتروژن وB برعملکرد و کیفیت پنبه این مطالعه انجام شد تا تعیین کند تاثیر نیتروزن و B را بر عملکرد و کیفیت پنبه، N به کار برده شده در خاک به نسبت 300،200،100،0 و B بکار برده  شد بصورت محلول پاشی به  نسبت،1000،500،0 گرم در هکتارنتایج آنالیز واریانس نشان داد که کاربرد N به طور معنی دار افزایش دارد. تعداد غوزه،وزن غوزه،وزن دانه پنبه در غوزه،عملکرد دانه و عملکرد وش بیشترین عملکرد پنبه با عملکرد 200 کیلو گرم ازت مشاهده شد. محلول پاشی با B به طور معنی دار تعداد غوزه ،وزن غوزه، عملکرد دانه و وش را افزایش داد نتایج همچنین نشان داد کاربرد مقادیر مختلف B موثر است. در خصوصیات فیبر ،به طور کلی کاربردkg⁄ha200 هزت و kg⁄ha1000 بور (دو مرحله محلول پاشی ) نشان داد بالاترین تعداد غوزه، وزن غوزه، عملکرد دانه،عملکرد وش و بهبود بخشیدن خصوصیات فیبر را-اثر متقابل NدرB  معنی دار نبود در تیمارهای آزمایش. (منبع شماره34) مدیریت پتاسیم در پنبه: گیاه پنبه جهت رشد و توسعه فیبر نیازمند مقادیر زیادی پتاسیم میباشد بالاترین عملکرد پنبه بدست می آید با حدود kg/ha200 پتاسیم جذب kدر گیاه از یک الگوی شبیه تجمع ماده خشک در گیاه پیروی می کند ، نیتروژن جذب k به میزان 2/2 تا kg/ha5 در روز بعداز شروع گلدهی گزارش شده است. حساسیت به نسبت مقادیر k نسبت به گیاهان زراعی دیگر بیشتر است. کاربرد پتاسیم در طول فصل بطور مرتب و محلول پاشی آن اغلب استفاده میشود. (منبع شماره9 2) نسبت منبع به مخزن در ارقام مختلف پنبه  : برگهای رویشی و زایشی، در توسعه غوزه های پنبه از اهمیت یکسانی برخوردارهستند. صفات مورد بررسی در واکنش به نسبتهای مختلف منبع به مخزن، عکس العملهای متفاوتی از خود نشان مي دهند، بطوریکه وزن غوزه و متوسط طول الیاف تحت تاثیر محدودیت منبع فرآورده های فتوسنتزی قرار مي گيرند، اما وزن دانه (فقط در اولین غوزه های شاخه های زایشی)، تعداد دانه، درصد کیل، ظرافت و مقاومت الیاف دارای محدودیت مخزن بوده و به ژنوتیپ گیاه بستگی دارد. آرایش مناسب کاشت و اصلاح پوشش گیاهی پنبه، برای افزایش نفوذ نور و کاهش اثر محدودکنندگی منبع مفید به نظر می رسند.(23).   ساختمان و سطح برگ در ارقام پنبه: سطح برگ براي دريافت تشعشع خورشيد و فتوسنتز گياه لازم است .سطح برگ تعيين كننده نفوذ نور در كانوپي و سرعت رشد گياه مي باشد.سطح برگ پنبه را با استفاده از وزن خشك برگ ،وزن خشك اجزاي رويشي و ارتفاع بوته مي توان تعيين كرد.(25).  در پنبه رشد گياهي و فتوسنتز كانوپي بطور مشخصي بستگي به مجموع سطح برگ در طي رشد اوليه و شاخص سطح برگ دارد.سطح برگ و جذب نور در بوته هاي پنبه بيشتر تحت تاثير خصوصيات مرفولوژيكي برخاسته از كانوپي است كه از رقمي به رقم ديگر متفاوت است.(7). در روی برگ بعضی از ارقام کرک‌های چند سلولی مشاهده می‌شوند. میزان توسعه این کرک‌ها در بعضی از ارقام آنچنان زیاد است که اجازه تغذیه حشرات مکنده را نمی‌دهد و موجب مقاومت گیاه در مقابل حشرات مکنده می‌شود. از سوی دیگر کرک‌های روی برگ‌ها ممکن است وارد محصول شده و موجب کثیفی الیاف گردند. در روی برگ و قسمت‌های هوایی بوته، غدد ترشحی مشاهده می‌شوند که حفره یا کیسه داخلی آن‌ها مملو از مایع قهوه‌ای تیره‌ای حاوی روغن‌ها، رزین‌ها و گسیپول می‌باشد. گوسیپول، پلی‌فنولی سمی برای انسان و موجودات تک معده‌ای می‌باشد. ریشه فاقد غدد ترشح گوسیپول است. به نظر می‌رسد گوسیپول در کاهش حمله حشرات نقش داشته باشد. از سوی دیگر، غدد ترشح شهد در سمت زیرین برگ و روی رگبرگ اصلی مشاهده می‌شوند که در جلب حشرات نقش دارند. گل‌ها توسط دمگل به شاخه زایشی متصل می‌باشند.تعداد گل بوجود آمده در روی هر بوته ممکن است بیش از ظرفیت تولیدی محیط و گیاه بوده و در نتیجه درصدی از گل‌ها ریزش می‌یابند. گل‌ها ممکن است در اثر تنش‌های محیطی، مانند کمبود مواد غذایی و رطوبت خاک، خسارت حشرات و یا فراوانی باران در زمان گلدهی نیز ریزش نمایند. هر گل توسط سه تا چهار براکته فراکاسبرگی بزرگ که در ناحیه قاعده بهم جوش خوده‌اند احاطه شده است. این براکته‌ها حفاظت جوانه گل را بعهده دارند. براکته‌های فراکاسبرگی ممکن است بعد از مدتی ریزش یابند و یا تا زمان رسیدگی غوزه در اطراف آن باقی بمانند. ارقامی که در آن‌ها براکته‌های فراکاسبرگی ریزش می‌یابند مطلوبترند، زیرا محصول تمیزتری توسط دستگاه پنبه چین برداشت می‌شود. در هر گل پنبه، 100 تا 150 پرچم وجود دارد که در ناحیه قاعده به هم جوش خورده و لوله ضخیمی را در اطراف خامه بوجود می‌آورند. بساک‌ها توسط پایه کوتاهی در امتداد طول ستون پرچم‌ها و یا فقط در رأس آن قرار دارند. دانه‌های گرده در مدت کوتاهی پس از باز شدن گل، آزاد شده و بلافاصله می‌توانند جوانه بزنند. تخمدان زبرین از سه تا پنج برچه به هم جوش خورده تشکیل گردیده است. در هر برچه 8 تا 12 تخمک وجود دارد. کلاله از پنج شاخه تشکیل شده و در انتهای خامه قرار دارد. باز شدن گل هنگام صبح اتفاق می‌افتد. لاله در مدت کوتاهی بعد از باز شدن گل آماده پذیرش دانه گرده است. دانه گرده تا حدود 12 ساعت بعد جدا شدن از بساک قدرت حیاتی دارد. لقاح طی 30 دقیقه بعد از شروع جوانه‌زنی دانه گرده روی کلاله اتفاق می‌افتد. جام گل، پرچم‌ها و خامه تا هنگام عصر همان روز که گل باز گردیده است، پژمرده می‌شوند و 3 روز بعد ریزش می‌یابند. رشد جنین پس از باروری آهسته است. جنین حدود 15 روز پس از لقاح با چشم غیر مسلح در داخل تخمدان قابل مشاهده می‌باشد. لقاح در پنبه به صورت خودگشنی انجام می‌شود. بسته به وفور و میزان فعالیت حشرات، 6 تا 25 درصد دگرگشنی اتفاق می‌افتد. رعایت حداقل 100 متر بین ارقام مختلف در قطعات تولید بذر یا اصلاحی ضرورت دارد. میوه یا غوزه پنبه نوعی کپسول است که کروی یا تخم مرغی شکل می‌باشد. اندازه غوزه از خصوصیات رقم است. عملکرد وش همبستگی بیشتری با تعداد غوزه نسبت به اندازه غوزه دارد. گیاه از طریق تولید یا ریزش گل و غوزه خود را با شرایط محیطی منطبق می‌سازد. به همین جهت ارقامی که دارای تعداد بسیار زیادی غوزه کوچک هستند، بهتر از ارقامی که دارای تعداد کمی غوزه بزرگ می‌باشد، توانایی انطباق با شرایط محیطی را داشته و در نتیجه ثبات عملکرد بیشتری دارند. دانه پنبه تخم مرغی شکل بوده و به طول 7 تا 15 میلی‌متر و به رنگ قهوه‌ای تا سیاه می‌باشد. وزن هزار دانه پنبه 90 تا 160 گرم است. وزن هزار دانه پنبه کرکزدایی شده بطور میانگین حدود 125 گرم است. بذرهایی که در شبهای خنک می‌رسند، کیفیت رشدی کمتری دارند .(26)

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:8  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
نکات مهم در کاشت پنبه : 1.      استفاده از بذز های اصلاح شده دلینته ٬به دلیل کاهش میزان مصرف بذز ٬سبز بهتر وتولید بیشتر توصیه می شود . 2.      بهترین زمان کاشت پنبه ٬وقتی است که خطر یخبندان بر طرف شده و حرارت متوسط هوای محیط در طی یک هفته در حدود 16درجه سانتی گراد رسیده باشد .معمولا"این درجه حرارت ٬20فروردین تا 20اردیبهشت ٬به ترتیب برای نواحی جنوبی تا شمالی خراسان رضوی تامین میشود 3.      کشت ردیفی پنبه را می توان با خطی کارها ردیف کار ویا پنوماتیک کشت ردیفی به دلایل زیر بر کشت دست پاش ارجحیت دارد :مقدار مصرف بذر در واحد سطح کمتر بوده وقابل تنظیم است –بذر در عمق مناسب قرار گرفته ودر نتیجه سبز محصول مطلوب ویکنواخت خواهد بود .- عملیات داشت (وجین وتنک و...)وبرداشت به راحتی انجام می شود . 4.      عمق مناسب بذر پنبه –متناسب با بافت خاک 4تا7 سانتی متر است (اصولا عمق کشت در خاک های سنگین کمتر از خاک های سبک است 5.      میزان مصرف بذز پنبه در کشت های ردیفی با بذر کار به مقدار 20کیلو گرم دلینته ویا 40کیلو گرم در کرکدار در کشت فاروئی –با اعمال مدیریت صحیح می توان با مصرف 60کیلو گرم بذر کرکدار ودر کشت کرتی به مصرف 80کیلو گرم بذر کرکدار سبز مناسبی داشت. 6.      تراکم مناسب در زراعت پنبه با توجه به شرایط حاصل از با توجه به شرایط خاک از نظر حاصل خیزی بافت وشوری 65تا100هزار بوته در خاک می باشد بدیهی است در خاکهایی با بافت سنگین حاصل خیز به دلیل رشد رویشی زیاد تعداد بوته در واحد سطح کمتر در نظر گرفته می شود . 7.      بهترین فاصله بین ردیف ها ونبز بین بوته های بین ردیفها با در نظر گرفتن تراکم مناسب رسیدن به حالت مربعی است بدیهی است که اگر برداشت پنبه مکانیزه باشد باید فواصل بین ردیف ها متناسب با عرض کار کمباین در  نظر گرفته شود . ( 1). تاثيرتاريخ كاشت در ارقام پنبه و خصوصيات فيزيولوژيكي پنبه توليد شده: در آزمايشي ازبذر سه رقم پنبه ساحل ،ساي اكرا،و دلتاپاين كه در تاريخهاي مختلف كاشته شدند آزمون جوانه زني استاندارد گرفته شد. نتايج نشان داد: تاريخ كاشت بر درصد جوانه زني ،طول ريشه چه و ساقه چه تاثيري ندارد ولي وزن خشك ريشه چه،ساقه چه و وزن خشك گياهچه در رقم دلتاپاين با تاخير در كاشت كاهش معني داري پيدا كرد ولي دو رقم ديگر تحت تاثير تاريخ كاشت قرار نگرفتند.(18). تاريخ كاشت بر روي برخي صفات كيفي الياف اثر بارزي دارد و واكنش ارقام به تاريخ كاشت متفاوت است. با تاخير در كاشت طول الياف كاهش يافت كه بيشترين شيب كاهش در رقم دلتاپاين مشاهده شد. يكنواختي الياف، استحكام الياف و درصد كشش چندان تحت تاثير تاريخ كاشت قرار نگرفتند، در حالي كه ظرافت الياف تحت تاثير تاريخ كاشت قرار گرفت و ارقام (Pو اثرات متقابل تاريخ كاشت و رقم (Pاختلاف معني داري از خود نشان دادند. ظريف ترين الياف و بيشترين درصد كشش الياف متعلق به رقم ساحل بود. رقم ساي اكرا داراي طول الياف بلندتر و درصد يكنواختي بيشتري نسبت به دو رقم ديگر بود. تاريخ كاشت،‌ رقم و اثرات متقابل تاريخ كاشت و رقم از نظر درصد روغن بذر اختلال معني داري نداشتند، ولي بطور كلي با تاخير در كاشت درصد روغن بذر در كليه ارقام كاهش يافت و رقم ساي اكرا با 28.9 درصد بيشترين و رقم دلتاپاين با 25 درصد كمترين درصد روغن را در بذر داشتند.(20) هتروزيس و ترکيب پذيري عملکرد، وزن غوزه و صفات مرتبط با شاخه در پنبه  : صفاتي چون عملکرد، وزن قوزه، تعداد شاخه رويا، طول شاخه زاياي مياني و فاصله اولين گره از ساقه اصلي در سطح احتمال 1 درصد (P£0.01) معني دار شدند. ميانگين مربعات GCA براي تمامي صفات در سطح آماري يک درصد و ميانگين مربعات SCA براي وزن قوزه در سطح يک درصد و براي عملکرد وش و تعداد شاخه هاي رويا در سطح 5درصد معني دار شد. براي صفاتي چون طول شاخه زاياي مياني و فاصله اولين گره از ساقه اصلي جزء افزايشي ژن و براي عملکرد، متوسط وزن قوزه و تعداد شاخه هاي رويا هر دو جزء افزايشي و غير افزايشي ژن نقش دارند. در بين والدين ارقام تابلاديلا و شيرپان603 بيشترين ترکيب پذيري عمومي را براي عملکرد نشان دادند. بيشترين درصد هتروزيس براي عملکرد 23.6 درصد و براي وزن قوزه 15.8 درصد برآورد شد، نتايج نشان داد توليد ارقام هيبريد جهت استفاده موثر از واريانس هاي ژنتيکي غير افزايشي اهميت دارد و دورگ هايي با هتروزيس بيشتر، براي توليد ارقام هيبريد پنبه مناسب هستند.(22).  اثرات افزایشی و غیر افزایشی ژن در کنترل صفات عملکرد، وزن وتعداد غوزه،ارتفاع بوته،تعدادشاخه رویا و طول شاخه زایا دخالت دارند وبرای صفت طول شاخه رویا، نقش واریانس افزایشی نسبت به واریانس غیر افزایشی(غالبیت واپیستازی) بیشتر می باشد. (8) داشت پنبه 1)     تنک کردن بوته ها :این اقدام در مرحله 4تا 6برگی انجام می شود این زمان معمولا 20تا30روز پس از اولین آبیاری است در انجام عملیات تنک به منظور جلوگیری از وارد امدن بوته های  باقی مانده بهتر است بوته های ضعیف و اضافی از سطح زمین قطع شده وکشیدن آنهااز ریشه خوداری گردد . 2)     در کشت ردیفی اولین آبیاری بسیار مهم است وباید طوری انجام شود که اول بذر ها به حد کافی رطوبت را جذب کند ودوم در خاک بالای بذز سله ایجاد نشود برای رسیدن به این منظور باید حداکثر دو سوم پشته بذز خیس باشد .دومین آبیاری برای از بین بردن سله احتمالی وهمچنین افزایش سرعت جوانه زنی است این آبیاری سبکتر از ابیاری اول و چند روز بعد از ان می باشد .با توجه به حساس بودن مرحله آبی کم کردن مقدار آبی در این مرحله تاثیر قابل توجهی برعملکرد محصول خواهد داشت .به منظورجلوگیری از وارد آمدن  خسارت سرمای احتمالی پاییزه افزایش زود رسی پنبه وکاهش خسارت عسلک بهتر است قطع آبیاری پنبه در خاک های سنگین ومتوسط در نیمه شهریور ماه ودر خاک های سبک وشنی در پایان شهریور ماه صورت گیرد . تحمل به شوري در ژنوتيپ هاي مختلف پنبه: در آزمايشي كه بررسي تحمل به شوري سي ژنوتيپ پنبه در مرحله جوانه زني انجام گرفت ،نتايج نشانگر عکس العمل متفاوت ژنوتيپهاي پنبه به سطح شوري مي باشد. ژنوتيپ کوکر f153x312 در سطح شوري 5 و 10 ميلي موس بر سانتي متر نسبت به شاهد بيشترين سرعت جوانه زني و در شوري 15 ميلي موس بر سانتي متر نسبت به شاهد ژنوتيپ هاي کوکر 312*153f  و زتا ـ 2بيشترين سرعت جوانه زني را دارا بودند. در سطح شوري 5، 10 و 15 ميلي موس بر سانتي متر نسبت به شاهد ترتيب ژنوتيپهاي آ.اس.ج *349 و در مجموع ترمز ـ14 کمترين سرعت جوانه زني را داشتند. در مرحله رشد گياهچه اي در شوري 10 و 15ميلي موس بر سانتي متر ژنوتيپ کوکر f153x312 و دلتا پاين 25 بيشترين و کمترين مقدار طول ريشه چه را دارا بودند و از نظر وزن خشک ريشه چه در شوري 15 ميلي موس بر سانتي متر ژنوتيپهاي کوکر f153x312 و بلغار 433 بيشترين مقدار را داشتند. ژنوتيپ دلتا پايين 25 در تمامي سطح شوري (5، 10 و 15 ميلي موس بر سانتي متر) کمترين مقدار وزن خشک ريشه چه را توليد کرد.(21) همچنين عملکرد وش پنبه با مصرف آب آبياري با شوري 6.3 و 10.2 دسي زيمنس بر متر در طول فصل زراعي در مقايسه با تيمار آب آبياري با شوري 2.9 دسي زيمنس بر متر به ترتيب  33  و66 درصد کاهش داشته است. تيمارهاي مصرف متناوب آب آبياري با شوري 2.9و3.6  دسي زيمنس بر متر و شوري 2.9 و10.2  دسي زيمنس بر متر به ترتيب 13 و 40 درصد نسبت به تيمار آب آبياري با شوري 2.9 دسي زيمنس بر متر کاهش عملکرد وش پنبه داشته است که بدين ترتيب ضمن کاربرد آب شور، به ميزان حدود 50 درصد در مصرف آب مناسب صرفه جويي گرديده است. اين مقدار آب صرفه جويي شده را مي توان به منظور افزايش سطح زير کشت و يا در آبياري گياهان نسبتا حساس به شوري مصرف نمود. عملکرد وش در دو تيمار مصرف آب با شوري 2.9 دسي زيمنس بر متر در مراحل جوانه زدن و استقرار گياه و بقيه فصل زراعي از آب با شوري 6.3 و يا 10.2 دسي زيمنس بر متر به ترتيب 21 و 49 درصد نسبت به تيمار آب آبياري با شوري 2.9دسي زيمنس بر متر کاهش داشت.(24) و نيز ژنوتیپ های متحمل به شوری از نظر صفات پتاسیم برگ، نسبت پتاسیم به سدیم و غلظت پرولین برگ نسبت به ژنوتیپ های حساس به شوری برتری دارند . همچنین غلظت سدیم برگ در ژنوتیپ های متحمل کمتر از ژنوتیپ های حساس است . عملکرد ژنوتیپ های متحمل به مراتب بیشتر از ژنوتیپ های حساس بود و بالا بودن عملکرد در این ژنوتیپ ها مربوط به وزن قوزه بالاتر آنها بود . به طور کلی به نظر می رسد ژنوتیپ ها ی متحمل از تجمع بیش از حد سدیم در بخش هوایی کاسته و میزان پتاسیم را افزایش می دهند، در نتیجه نسبت پتاسیم به سدیم در این ژنوتیپ ها بالاتر بوده و سمیت سدیم کاهش می یابد و با توجه به میزان بالای پرولین در آنها که منجر به تنظیم اسمزی بهتر می گردد، می توانند فر آیندهای حیاتی خود را بهتر انجام داده و با تولید مواد فتوسنتزی بالاتر و انتقا ل کارآمدتر این مواد از بخش های رویشی به بخشهای زایشی و افزایش وزن قوزه ها، عملکرد خود را افزایش دهند.(26) همچنين در آزمايشي اثر شوري خاك بر پنبه (Gossypium hirsutum L.)  در دو رقم مقاوم ساي اكرا( Siokra )  و نيمه مقاوم ساحل  ( Sahel )تحت چهار سطح شوری خاک هدایت الکتریکی  مورد بررسي قرار گرفت. تنش شوري منجر به كاهش طول ساقه چه و ريشه چه، مواد آلي و مقدار كلروفيل هادر هردو رقم شد .افزایش القا شده در مقدار پرولین ، قندهای محلول، پروتئین های محلول و کاهش در فعالیت پراکسیدازی در رقم سای اکرا بطور معنی داری بالاتر بود. در هر دورقم غلظت یونهای کلر ، سدیم و پتاسیم بطور قابل ملاحظه ای در برگها افزایش داشت.این نشان می دهد که مقاومت به شوری با توان گیاه در محدود ساختن جذب و تجمع یونها همراه نبوده است. تجمع سدیم در رقم ساحل بیشتر از سای اکرا بود. (12) يكي از اثرات شوري در گياه كاهش فعاليت فتوسنتزي در آن است كه موجب ، كاهش مقدار كلروفيل و كاهش میزان جذب co2و ظرفيت فتوسنتز مي گردد. (منبع شماره 12)

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:5  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
کرک گیری: امروزه تقریباً در تمام کشورهایی که بصورت تجاری پنبه کشت می شود، برای کشت پنبه این کرکها را از سطح بذر از بین برده و به اصطلاح از بذور دلینته شده استفاده می کنند. کرک گیری بذر پنبه به سه روش انجام می شود که دوروش آن بصورت شیمیایی و روش دیگر بصورت مکانیکی می باشد. در روش مکانیکی از برسهایی دواری که با سرعت زیاد در حال چرخش هستند، استفاده می گردد. این برسها در داخل محفظه ای با سطح بذر تماس پیداکرده و کرکهای سطح بذر را جذب می کنند. در این روش کرکهای جدا شده از سطح بذر از بین نرفته و قابل جمع آوری هستند. سرعت عمل در این روش کمتر از روشهای شیمیایی بوده و کرکهای سطح بذر کاملاً از بین نرفته و بصورت لایه بسیار نازک بر سطح بذر باقی می مانند. در روش شیمیایی برای از بین بردن کرکها از اسید استفاده    می شود. در این روش اسید با کرکهای سطح بذر تماس پیدا کرده و کرکها را حل و کاملاً از بین می برد.کرک زدایی به روش شیمیایی به دو صورت اسید رقیق شده و بخار اسید انجام می شود . در اسید رقیق شده ازاسید سولفوریک استفاده شده و بدین منظور اسید سولفوریک غلیظ را بمقدار تعیین شده رقیق کرده و در داخل محفظه ای با بذر تماس می دهند. غلظت اسید و مدت زمان تماس آ ن بر اساس دستگاههای مورد استفاده درکارخانجات دلینته تعریف شده می باشد. در روشهای دستی ساده تر غلظت اسید و مدت زمان تماس آن با بذرباید تست شده و پس از اطمینان از عدم خسارت به بذر انجام شود.(16) در کشت پنبه استفاده از بذور دلینته شده مزایای زیادی نسبت به بذور کرکدار دارد که موارد مهم آن به شرح زیر می باشد:  کاهش مصرف بذر: مقدار مصرف بذور دلینته شده برای کشت پنبه بسیار کمتر از بذور کرکدار بوده و می توان به نصف کاهش داد. در اراضی پنبه کاری استان گلستان که میانگین مصرف بذور کرکدار با کارنده خطی کار40 کیلوگرم در هکتار توصیه شده است، با بذور دلینته شده تا 20 کیلوگرم قابل کاهش است . این مقدارهنگامی که از دستگاه کشت پنوماتیک استفاده شود، به 8 تا 12 کیلوگرم در هکتار کاهش م ی یابد . بنابراین همانطور که ملاحظه م یشود، با استفاده از بذور دلینته شده صرفه جویی در مصرف بذر بشدت افزایش پیدا می کند.  حذف بیماریهای بذر زاد: دلینته کردن بذر به روش شیمیایی منجر از از بین بردن عامل بیماریهای بذ ر زاد می گردد. در این روش هم حل شدن کرکها در اسید عوامل بیماریزای موجود در کرک را از بین می برد و هم اینکه چون اسید مورد استفاده در این روش محیط اسیدی بسیار شدیدی در سطح بذر ایجاد می کند، منجر به نابودی عوامل بیماریزایی مثل قارچها میگردد.  افزایش سرعت جوانه زنی: سرعت آماس بذور دلینته شده بیشتر از بذور کرکدار است . بنا براین مدت زمان لازم برای جوانه زنی بذور دلینته شده کمتر م ی باشد . برحسب شرایط محیطی و خصوصیات خاک، سرعت جوانه زنی بذور دلینته شده بین 24 تا 72 ساعت بیشتر از بذور کرکدار است. به همین دلیل در مناطق خشک و گرم که سرعت تبخیر زیاد است، توصیه می شود که از بذور دلینته شده استفاده گردد. همچنین در اراضی شور که سله بستن خاک در اثر بارندگیهای شدید پس از کاشت شایعتر است، توصیه می شود که از بذور دلینته شده استفاده شود، زیرا بذر مدت زمان کمتری زیر خاک باقی مانده و جوانه زنی بذور و ظهور گیاهچه ای زودترانجام می شود. همچنین بعلت افزایش سرعت جوانه زنی بذور دلینته شده، استقرار مزرع ه ای گیاهچه این بذور بهتر و بیشتر از بذور کرکدار می باشد.  سهولت ضدعفونی بذر: ضد عفونی بذور دلینته شده بهتر از بذورکرکداراست . بذور کرکدار چون بصورت توده ای بهم می چسبند، هنگام جابجایی و بهم زدن بذور این توده ها به آسانی از هم جدا نمی شوند، بنابراین ضدعفونی این بذور به دقت و مدت زمان بیشتری نیاز دارد. از طرف دیگر چون به همین علت احتمال اینکه بعضی از بذور با سموم ضد عفونی آغشته نگردند، بیشتر است. بنابراین سلامت جوانه زنی این بذور در خاک کمتر از بذور دلینته شده می باشد. همچنین هم زدن بذور دلینته شده بهنگام ضدعفونی آن راح تتر از بذور کرکدار بوده و یکنواختی ضد عفونی این بذور بیشتر می باشد.  سهولت حمل و نقل و جابجایی بذر: چگالی بذور دلینته شده در مقایسه با بذور کرکدار پنبه بسیار بیشتر می باشد. بنابراین در وزن برابر، بذور دلینته شده به فضای بسیار کمتری نیاز دارند. به عبات دیگر در حجم برابر،تعداد بذور دلینته شده بیشتر از بذور کرکدار است و این عامل هزینه جابجایی و حمل و نقل آن را بسیار کاهش می دهد. این عامل در زمان کشت نیز تأثیر گذار است زیرا تعداد بذور دلینته شده در مخزن بذر کارند هها ( سطل) بیشتر از بذور کرکدار بوده و با هر بار پر کردن این مخزنها سطح بیشتری را می توان کشت نمود . این عامل هزینه سرعت و هزینه کشت را کاهش می دهد. سطح سبز یکنواخت: احتمال مسدود شدن خروجی بذر ( لوله سقوط ) بوسیله بذور کرکدار بسیار بیشتر از بذور دلینته شده می باشد. زیرا همانطور که قبلاً اشاره گردید، بذور کرکدار بصورت توده ای بهم می چسبند، در نتیجه هنگامی که این تود هها وارد لوله سقوط بذر م یشوند، احتمال دارد که این توده ها در لوله خروجی بذر گیر کرده و منجر به مسدود شدن آن گردند. بنابراین معمولاً اگر مرتباً خروجی بذر کنترل نشود، داشتن سطح سبز یکنواخت با بذور کرکدار کمتر از بذور دلینته شده م یباشد. واقعیت امر این است که این مسأله در عمل بسیار اتفاق می افتد و اکثرکشاورزان در اثر نداشتن سطح سبز یکنواخت معمولاً به ندرت به تراکم کشت توصیه شده می رسند و همین عامل منجر به کاهش عملکرد م یگردد. از طرف دیگر هزینه تنک کردن مزرعه با بذور دلینته شده کمتر از بذور کرکدار است و با تنظیم دقیق کارنده نیاز به تنک مزرعه کاهش م ییابد. این مسأله هنگامی که از دستگاه پنوماتیک استفاده شود، به حداقل می رسد و این عامل هزینه کشت را بسیار کاهش می دهد. کولتیواتور زنی : بطور کلی در کشت مکانیزه و خطی پس از هر بار آبیاری مزرعه پنبه را کولتیواتور میزنند .این کار برای رسیدن به چند منظور انجام می شود :نرم کردن پای بوته ها –تهیه خاک و ریشه ها جلوگیری از تبخیر و حفظ رطوبت خاک وجین علف های هرز داخل شیار ها وکنار بوته ها این عمل همچنین موجب خواهد شد تا کف شیار ها سله شکنی ونرم شود و رطوبت در آبیاری بعدی بهتر وبه عمق بیشتری نفوذ کند بهترین موقع کولتیواتور زنی ،زمانی است که زمین رطوبت خود را از دست نداده و هنوز کاملا خشک نشده باشد به اصطلاح گاو رو باشد .(1)

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:4  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
فیزیولوژی و تغذیه در پنبه با عملکرد  بالا در گیاه پنبه در آمریکا که رشد و توسعه شامل مراحل مختلفی  است برای مدیریت تولید به چهار مرحله مهم تقسیم می شود.1)جوانه زنی ، سبز شدن و استقرار گیاهچه 2)توسعه کانوپی برگ 3)گلدهی و توسعه غوزه 4) بلوغ (منبع شماره 26) این مراحل رشد ٬زمانی به خوبی طی می شود که بذر های پنبه در بستری مناسب کشت شوند . تهیه زمین :     قبل از کشت باید در مورد نحوه تهیه زمین دقت کرد تا زمین نرم ودر عین حال به هم پیوسته ومناسبی برای زراعت پنبه آماده شود . برای این منظور ٬شخم پاییزه توصیه می گردد .چنانچه زمین در عمق بیشتر از 20سانتیمترسفت  باشد٬زیر شکن در پاییز ضروری است به محض مناسب شدن شرایط کاشت وحرارت کافی ٬ بسته به مناطق مختلف از نیمه دوم فروردین ماه تا نیمه دوم اردیبهشت ماه اقدام به کشت پنبه می کنیم . دوره رشد زمانی است که بذزپنبه در بستر خاک قرار دارد ومحیطی مناسبی برای رشد در اختیارش می باشد .در روش کرتی بیشتر از 80%بذر ها چنین محیطی رادر اختیار ندارند ودر دوره های اولیه سبز شدن خشک می شوند . عملیات تهیه زمین : 1.      شخم عمیق پاییزه و زمستانه:این شخم به طور عمده ٬در فصل پاییز و حداکثرتا 15بهمن ماه صورت می گیرد .شخم پاییز ه سبب خواهد شد تا بعضی از آفات پنبه که دوره زمستان گذرانی را در خاک طی می کند به سطح خاک آمده ودر اثر سرما ٬یخبندان وعوامل دیگر –از جمله پرندگان –از بین برند در ضمن ٬در حالی که خاک براثر بارندگی های زمستان مرطوب است به وسیله دیسک نرم ٬مزرعه را برای کاشت آماده می کنیم . 2.      انجام ((آب تخت زمستانه ))به منظور تکمیل مبارزه زراعی زمستانه ٬باعث ازبین شفیره های زمستان گذران ٬ذخیره رطوبت کافی وجلوگیری از تنش خشکی در اوایل فصل کاشت خواهد شد . 3.      استفاده از زیر شکن (ساب سویلر ) هر سه سال یک بار ٬به خصوص در زمین هایی که لایه های زیر زمینی سختی دارند (در عمق بیشتر از 20سانتی متر )بسیار مفید است . عملیات آماده سازی زمین : 1.      این عملیات در اواخر اسفند ماه شروع وبا انجام شخم سطحی ودو بار دیسک عمود بر هم در زمانی که کلوخه ها هنوز نم دارند به منظور نرم کردن کامل آنها انجام می شود . 2.      باتوجه به اهمیت سطح زمین وتاثیر آن در سبز یکنواخت بوته ها وهمچنین سهولت آبیاری استفاده از لولر بعد از دیسک زدن ضروری است . 3.      به منظور کنترل علف های هرز یک ساله ٬استفاده از علفکش ها قبل از کشت ٬پس از لولر ضروری است .بلافاصله بعد از آن هم باید نسبت به زدن دو بار دیسک عمود بر هم با ماله به منظور مخلوط کردن سم با خاک اقدام کرد .همچنین در این مرحله قبل از سم پاشی کود پایه مورد نیاز در سطح زمین پخش می شود . تذکر مهم :با توجه به اینکه عملیات رایج فوق به علت تردد زیاد ماشین آلات سبب فشردگی خاک شده ودر نهایت منجر به کاهش عملکرد می گردد استفاده از روش شخم های حفاظتی که در آن تردد ماشین آلات در مزرعه به حداقل ممکن کاهش یابد توصیه می شود . کاشت : به طور کلی سه روش کشت برای زراعت پنبه متداول می باشد : 1.      کشت کرتی 2.      کشت با فاروئر 3.      کشت با بذر کار 1.      کشت کرتی :در این روش بذر ها را به صورت دستپاش ویا در بعضی مناطق با کود پاشی در سطح مزرعه پخش می کنند سپس با دیسک نرم بذر ها را به زیر خاک می برند . معایب آن عبارتند از :عدم تسطیح کامل در داخل هر کرت که مستلزم کار ودستمزد زیاد می باشد دوم :سله بستن پای بوته ها جلوگیرزی از رشد سریع وکامل پنبه در زمین های سفت ونبودن خاک مکفی در دسترس بوته های پنبه سوم :یکنواخت نبودن فاصله بوته ها که برای عملیات مختلفی مثل سمپاشی وجین تنک کردن وبرداشت مشکلاتی پدید می آورد . 2.      کشت با فاروئر :در این روش پس از تهیه زمین وکشیدن ماله وپس از پاشیدن بذر های پنبه اقدام به کشیدن فاروئر در مذرعه می کند .مزیت آن نسبت به کشت کرتی آن است سمپاشی کولتیواتور زدن وبرداشت به راحتی انجام می شود اما به دلیل اینکه بذر های در عمق های متفاوت قرار می گیرند در صد بد سبزی زیاد است . 3.      کشت مکانیزه (بذر کار ):در این روش پس از آماده ساز ی زمین ٬بذر پنبه توسط بذر کار در امتداد خطوط ٬روی پشته کشت می شود .در صورتیکه بذر سالم ومرغوب تهیه ونکات توصیه شده در مورد بذر ها بادقت عمل گردد .سبز حاصل (یکدست )خواهد بود .نظر به اینکه با کشت مکانیزه پنبه ٬به میزان متوسط 100کیلو گرم در هکتار می توان در مصرف بذر صرفه جویی کرد وکلیه عملیات داشت وبرداشت را به صورت فنی واستاندارد انجام داد ٬در مجموع  افزایش تولید را خواهیم داشت .(1)  بهترین تاریخ کاشت ارقام الیاف بلند در مناطق جنوبی ایران (جیرفت و خوزستان) بیست اسفند تا بیست فروردین بوده و تاخیردر کاشت ، موجبات بد سبزی و مواجه شدن دوره رشد بوته های جوان با تنش گرما را به همراه دارد. بذور ارقام الیاف بلند کم کرک هستند و غالبا نیاز به کرک زدایی با اسید سولفریک     نمی باشد. مقدار 15تا20 کیلو گرم بذر برای کشت مکانیزه و باالگوی کاشت 30 در 80 سانتی متر مناسب است. ضدعفونی بذر با سموم قارچ کش و حشره کش برای مبارزه با بیماری ها و آفات اول فصل مثل ریزوکتونیا و تریبس ضروری است. ( 6) توان رشد اوليه بذر پنبه: از خصوصیاتی که می تواند پتانسیل  بالایی برای بهره برداری بهینه از فراورده های فتوسنتزی وافزایش ظرفیت تثبیت آن ایجاد نماید توان رشد اولیه ((early vigor or early vigorمی باشد زیرا وقتی که ذخیره غذایی دانه تمام شود رشد گیاهچه بستگی به تولید فراورده های فتوسنتزی و اختصاص آن به تولید کانوپی گیاهی و رقابت آن با علف های هرز دارد. رویش اولیه در  اساس بر پایه رشد بیشتر بنیاد نهاد شده است.این مبنا برای فهمیدن  رویش  طبیعی گیاه در طول  دوره رویش و توسعه گیاه و عوامل قابل کنترل می گذارد.در بعضی  گیاهان داشتن توان رشد اولیه با قدرت رشد ولیه بر مبنای تولید مقادیر بیشتر  برگ و تجمع  بیوماس گیاهی درآغاز فصل رشد سنجیده می شود. در مورد گیاه پنبه مشخص گردیده که استقرار اولیه یکی از مهمترین مراحل بحرانی در تولید پنبه است زیرا در آزمایش فیپس و همکاران (Phipps et..1997)ارقام پنبه ای که دارای توان رشد اولیه ضعیفی بودند دارا ی ارتفاع کمتری بوده و افت تریپس در آن دسته از ارقام که دارای توان رشد اولیه ضعیفی بودند باعث به تاخیر انداختن رسیدگی گردید. رقم دلتاپاین50 با وجود دارا بودن بالاترین میانگین نسبت سطح به برگ ونسبت وزن برگ در مقایسه سایر ارقام به دلایل  پایین بودن مقادیر شاخص سطح برگ و سرعت جذب خالص خود نتوانست وزن خشک بالایی تولید نمایید نتایج  آزمایشگاهی نشان داد که رقم اکرا برگ قرمز بالاترین وزن خشک تولیدی گیاهچه را دوازده  روز پس از کاشت  در انکوباتور تولید نموده وبیشترین میزان راندمان مصرف بذر وظرفیت جوانه زنی را نسبت به ارقام دیگر دارا بوده است. (20) خصوصيات فيزيولوژيكي بذر پنبه: عواملي از قبيل موقعيت بذر بر روي بوته ،تاريخ برداشت ، تنش خشكي ،درجه حرارت،دور آبياري ،ميزان جذب مواد غذايي توسط بوته مادري و تاريخ كاشت مي توانند بر روي كيفيت بعدي بذر تاثير گذار باشند.(18). بذور توليد شده در قسمت بالاي كانوپي بوته مادري نسبت به بذور توليد شده در پايين كانوپي داراي كيفيت بذر بالاتري مي باشند.(18). ضدعفونی بذر: به نظر ميرسد كه بذور پنبه كرك دار به دليل داشتن الياف سلولزي مقدار زيادي مواد ضد عفوني كننده را در خود نگه ميدارد كه خارج كردن آن از لابلاي اين كرك ها مستلزم روش خاصي باشد در آزمايش هايي چون پوشش دهي بذور پنبه با باكتري هاي محرك رشدPlant growth promoting Rhizobacteria گياه به دليل وجود محيط هاي كشت اختصاصي (PGPR)براي اغلب اين باكتري ها و تنها با لحاظ نمودن يك شاهد امكان انجام آزمايش بدون استريل سازي سطح بذور نيزامكان پذير ميباشد كه به نظر ميرسد در اين صورت دادهاي حاصل قابل اعتماد تر خواهند بود. (15)

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:3  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
بیولوژی پنبه : پنبه یک گیاه درختچه ای ذاتا چند ساله خود گشن روز بلند وبا رشد نامحدود که فرم های وحشی آن روز کوتاه وچند ساله وفرم های زراعی آن یکساله وغالبا نسبت به فتو پریود خنثی هستند . این گیاه در مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری کره زمین ودر بیش از 80کشور جهان ودر عرض جغرافیایی 36درجه تا 47درجهعرض شمالی مورد کشت وکار قرار می گیرد . از دیدگاه مراحل رشد پنبه به سه فاز کلیدی شامل جوانه زنی وتشکیل گیاهچه فاز رویشی (تشکیل سطح برگ وپوشش گیاهی )وفاز زایشی تقسیم بندی می گردد زمان لازم از جوانه زدن تا بلوغ میوه معمولا 18تا25هفته (140تا 180)روز می باشد وطول این دوره تحت تاثیر در جه حرارت وتغیرات محیطی تغییر   می کند. بدنبال جونه زنی واستقرار گیاهچه ٬رشد پنبه ادامه یافته واولین برگ حقیقی در سطح ساقه اصلی شکل      می گیرد .برگ های پنبه 10-15سانتی متر پهنا ودارای 3-5لوب هستند .شاخه ها در سطح ساقه اصلی واز رشد جوانه های جانبی حاصل می شود 4-5هفته پس از کشت بلوغ تولید مثلی با تشکیل جوانه های گل حاصل می شود معمولا از ظهور غنچه تا گرد افشانی 25روز به طول می کشد وحدود 60درصد از غنچه ها ومیوه های نارس قبلااز بلوغ ریزش می کنند گل های پنبه معمولااز قسمت های پایین گیاه شروع به باز شدن می کند و به مدت یک روز باز می ماند در پنبه های آپلند گل قبل از گرده افشانی ولقاح کرم یا سفید رنگ است وبعد از گرده افشانی به رنگ قرمز یا صورتی متمایل به بنفش تغییر رنگ می دهد در گونه های الیاف یلند (g.barbadensel.)گل ها زرد رنگ هستند وبعد از گرده افشانی صورتی می شوند 15تا 20روز پس از گرده افشانی لپه ها به سرعت بزرگ شده وکیسه جنینی را در حدود 30روز پر می کند سپس رشد آنها متوقف می شود قوزه پس از رشد ورسیدگی کامل شکوفا شده والیاف پنبه ظاهر می شود در این مرحله الیاف به دانه چسبیده که مجموع آن را وش می نامند .وش پنبه محصول اقتصادی قابل برداشت در مزرعه است که در فرایند های بعدی به دو جز الیاف ودانه تفکیک می شود(4 ) صفات تکنولوژیکی پنبه:      الیاف پنبه برای صنعت پارچه بافی ماده منحصر به فرد است. این الیاف از رشد سلولهای بشره تخمدان بوجود می آیند. رشد این سلولها طولی بوده و بشکل مارپیچ ادامه میابند و پس از 45 تا 50 روز کامل میشوند. سلولهای بشره که درداخل تخمدان در روزهای اول رشد میکنند تبدیل به الیاف بلند و سلولهای بعدی تبدیل به الیاف کوتاه میشوند. بعد از رسیدگی الیاف حدود 70 درصد آن دارای ساختمان کریستال شده که باعث استحکام آن می گردد و بقیه الیاف دارای ساختمان بدون شکل بوده و به الیاف خاصیت انعطاف پذیر می دهد. با بهبود و پیشرفت تکنولوژی در صنایع نساجی، برروی اصلاح نژاد پنبه در افزایش و بهبود راندمان و خصوصیات کیفی الیاف تاکید بیشتر می گردد.    بین ظرافت و استحکام رابطه مستقیمی وجود ندارد ، اما الیاف نارس دارای استحکام و ظرافت کمتری می باشند. بالا بودن درجه حرارت در دوره رسیدگی الیاف باعث کاهش ظرافت می گردد ( 17). کیفیت الیاف با اندازه گیری طول، رسیدگی، مقاومت، ظرافت و درصد کشش الیاف مشخص میشود که عمدتا وابسته به ساختار ژنتیکی پنبه می باشد، ولی گاهی اوقات نیز تحت تاثیر شرایط بویژه دما قرار میگیرد.       ضریب میکرونری و عملکرد به طور معنی داری همبستگی مثبت دارند ( r = /90  ) ولی سایر ویژگیهای کیفی با عملکردهم بستگی ندارند ( 56). طویل شدن الیاف، طول دوره بلند شدن آنها و میزان ضخیم شدن دیواره ثانویه در میان ارقام پنبه بسته به شرایط محیطی مختلف، متفاوت است . تغییرات در رسیدگی روی الیاف و بذر موثر است. چون در طی دوره توسعه قوزه در ابتدا و انتهای فصل متفاوت است. بطور کلی بیشترین طول الیاف در قوزه هایی وجود دارد که از ابتدا تا حداکثر گلدهی تشکیل می شوند.ولی بعد از آنها طول الیاف کاهش می یابد . ظرافت و استحکام در الیاف قوزه های آخر فصل تحت تاثیر قرار می گیرند. کاهش دما باعث افزایش ظرافت الیاف ، کوتاه شدن و استحکام آنها می گردد .         طول الیاف پنبه توسط دستگاه HVI  با عبور یک دسته الیاف موازی و اسکن نوری آن اندازه گیری می شود. طول الیاف خصوصیت ویژه هر رقم است که به شدت تحت شرایط محیطی است. یکنواختی طول الیاف بطور معمول برای پنبه آپلند بین 82-80 درصد است که در واقع نسبت به یک چهارم بلندتر طول الیاف است که با درصد بیان می شود.          الیاف پنبه از نظر اندازه های طولی و برحسب ژنوتیپی که دارند هنگامی که دمای شبانه در حدود 19 تا 20 درجه سانتیگراد باشد به حداکثر خود می رسند. طول الیاف در مراحل اولیه به مقدار زیادی به دما بستگی دارد اما در مراحل بعدی رشد طولی الیاف کاملا مستقل از دما میباشد.        آزمایشات صحرایی در هند نشان داد که برای رشد طولی الیاف به مقدار 2 میلیمتر در دمای 15 درجه سانتیگراد ، نسبت به طول الیاف در دمای 24 درجه سانتیگراد به 3 تا 5 روز وقت بیشتری نیاز است. تاخیر در کاشت همچنین باعث کاهش درصد کیل و ضریب میکرونری و افزایش درصد یکنواختی، استحکام و طول الیاف می شود(18). مهرآبادی(18) در این تحقیق اظهار کرد، رقم ورامین در تمامی خصوصیات کیفی جز درصد کیل و درصد کشش نسبت به دو رقم مورد بررسی برتری داشت. چون که ثابت شده خواص تکنولوژی الیاف وکیل بازار پسندی ارقام زودرس به مراتب پایین تر از رقم ورامین است.        بذر پنبه 60 -50 درصد وزن وش را تشکیل می دهد که از آن علاوه بر استفاده در صنعت روغن برای تولید صابون، رنگ ومواد جلادهنده مورد استفاده قرارمی گیرد(5). کاملا واضح است که با کم شدن تعداد تخم پنبه ها در یک  قوزه، یکنواختی طول الیاف پنبه افزایش می یابد. شاید بهبود در یکنواختی طول الیاف را می توان با افزایش قابلیت جذب مواد غذایی الیاف مرتبط دانست که با کاهش تعداد دانه ها میسر ساخت.     با توجه به بررسی های انجام شده به عوامل موثر بر طول الیاف مشخص می شود علاوه بر دما و نور که منطبق با تاریخ کاشت می باشند عوامل دیگر نظیر: میزان آبیاری، زمان آبیاری، عناصر غذایی، حاصلخیزی خاک، میزان نور قرمز ورقم وغیره نیز می توانند طول الیاف راتحت تاثیر قرار دهند.(26) مراحل رشد ونمو پنبه : زمان مورد نیاز برای خروج گیاه از خاک بستگی به درجه حرارت خاک دارد در برخی از آزمایشات ملاحظه شده است که اگر پنبه در فروردین ماه کشت شود 14تا 17روزواگر در اردیبهشت ماه کشت شود 5-6روزبرای خروج از خاک لازم دارد . پس ازخروج گیاه از خاک کوتیلدونها برای 10-12روزرشد میکنند ودر طول این مدت اولین برگ حقیقی ظاهر میشود.سه هفته پس از اینکه اولین غنچه ها تشکیل شدند رشد برگها به حداکثر خود میرسد پس از آن سرعت ظهور  برگهای جدید به طور قابل ملاحظه ای آهسته می گردد وسپس به موازات آن در یک دوره 30روزه تعداد گلهایی که تولید می شوند کم می گردد بدین ترتیب عواملی که بر تعداد گلهای تشکیل شده موثرند خود را 30روز قبل از ظهور آنها اعمال می کنند . اولین غنچه 35-45روز پس از خروج گیاه از خاک روی پایین ترین شاخه گل دهنده ظاهر می شود .گلهای بعدی تاقبل از توقف گلدهی در فواصل زمانی منظم ظاهر می شود .فاصله زمانی بین ظهور اولین غنچه گل تا باز شدن گل 21-25روز در پنبه های آپلند وتقریبا 30روز در واریته های مصری است . تعداد گلهای که تشکیل می شوند ابتدا روزانه به تدریج افزایش می یابد سپس  به سرعت زیاد می شوند وپس از اینکه به حد ماکزیمم رسیدند به سرعت کاهش می یابد .در زمانی که گلدهی در حداکثر خود است .رشد رویشی وافزایش طول شاخه های میوه دهنده بطور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد .هنگامی که میزان گلدهی کاهش یافت رشد شاخه های رویشی مجددا از سر گرفته می شود . کاشت دیر وقت رقابت زیاد وتنش رطوبت باعث کاهش طول دوره گلدهی می شود .بین طول دوره گلدهی وتعداد گلهایی که تشکیل می شوند یک رابطه مثبت وجود دارد وبدین ترتیب بین طول دوره گلدهی وعملکرد یک رابطه مثبت وجود دارد . عملیات زراعی شرایط محیطی اثر ناچیزی بر زمان شروع گلدهی دارد وگلدهی را نمی توان بدینوسیله تسریع نمود .البته تعداد گلها درهر گیاه درواحد سطح یا تعداد آن در هر روز را می توان از طریق فراهم نمودن عواملی که برای رشد مساعد هستند افزایش داد . تلقیح گلها چند ساعت پس از باز شدن آنها انجام می شود و معمولا در صبح صورت می گیرد . تخمکهای تشکیل شده به سرعت رشد می کنند ولی بعضی از آنها از بین میروند و این امر منجر به ریزش غوزه های مربوطه می گردد . یک یا دو روز پس از تلقیح گلبرگها ریزش می کنند .و غوزه کوچکی که معمولا به آن squareگویند باقی می ماند در طول چهار تا پنج روز روز اول به کندی رشد می کنند وپس از آن با میزان ثابتی به سرعت به رشد خود ادامه می دهند .حداکثر رشد غوزه ها 18-21روز بعد حاصل می شود وپس از آن دوره رسیدن الیاف وبذورر که معمولا حدود 20-28روز بعد است پیش می آید .غوزه ها حدود 40-45روز پس از تلقیح به حداکثر وزن خشک خود می رسند .شروع گلدهی تا باز شدن غوزه ها حدود 40-60روز طول می کشد واین تغییرات بستگی به در جه حرارت وواریته مربوطه دارد . حدود 30روز پس از تلقیح جنین کاملا رشد کرده و به مجرد اینکه گلها باز شدند  الیاف شروع به تشکیل شدن روی تخمکها می کند ورشد اولیه آنها بستگی به تلقیح ندارد به طور کلی الیافی که در طول 2تا 3روز اول تشکیل می شود آنهایی هستند که تبدیل به الیاف طویل می شوند در آنهایی که بعدا تشکیل می شوند تبدیل به کرکها ی کوتاه می گردند . تشکیل الیاف در 2مرحله انجام می شود در مرحله اول که حدود 25روز طول می کشد الیاف به حداکثر رشد طولی خود میرسد ودر مرحله دوم که معمولا تارشد کامل غوزه ها ادامه پیدا می کند قطر الیاف به علت تشکیل سلولز در سطح داخلی دیواره آنها زیاد می شود بدین ترتیب الیاف حداکثر استحکام خود را حدود 45روز پس از تلقیح کسب می کند پس از باز شدن غوزه ها الیاف به تدریج آب خود را از دست داده و می رسند . به طور خلاصه می توان گفت که اصولا ریشه گیاه پنبه به صورت نامحدود است .البته در شرایط عادی رشد حدود 75تا 90درصد کلیه غوزه هایی که در طول دوره رشد می رسند در طول 4هفته پس از ظهور اولین گلها تشکیل می شوند در شرایطی که گیاه دارای تعداد زیادی غوزه است جوانه رویشی  به حالت روکود می رود ومیزان گلدهی وتولید شاخه های که  گلدهنده به شدت کاهش می یابد اکثر غنچه های که در اواخر تشکیل می شوند از بین می روند یا ریزش می کند بدین ترتیب در عمل رشد پنبه را       می توان محدود در نظر گرفت . ریزش غنچه ها  گلها وغوزه ها یکی از فرایند های مهم خود کنترلی در پنبه است که بدان وسیله گیاه می تواند خود رانسبت به شرایط محیطی موجود تنظیم نماید.(2) دوره رشد پنبه:

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 19:1  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم | 
 

پنبه با تاکید بر مراحل کاشت – داشت – برداشت  

تاریخچه پنبه:   7000 سال پیش در مکزیک پیدا شده در پاکستان 3000 سال پیش در کنار رودخانه والی. اعتقاد بر این است که در فلوریدا از سال 1556 کشت میشده. در ویرجنیا از سال 1607 پنبه رشد می کند در مناطق گرم و بیشترین تولید آن در کشورهایی مثل آمریکا ،ازبکستان،چین وهند است سایر کشورها مثل برزیل ،پاکستان و ترکیه. دلایل اهمیت پنبه فیبر آن است.(25) اهمیت تولیدپنبه:    پنبه با سطح زیر کشت ha 3000000 با متوسط عملکرد دانهkg1750در هکتار یکی از گیاهان مهم صنعتی دنیاست.(23) پنبه مهمترین گیاه لیفی است. پنبه نه تنها از نظر صنعت نساجی بلکه از نظر غذایی بسیار حائز اهمیت بوده  ودر بازارهای جهانی جزء پنج دانه روغنی محسوب می شود. علت این امرآن است که دانه پنبه یا همان پنبه دانه منبع غنی از روغن و پروتئین بوده وبا سابقه ای بیش از یک قرن، روغن آن مصرف خوراکی دارد. از خصوصیات ویژه الیاف پنبه، سبکی، نرمی، دوام، هدایت، بخار آب، استحکام وقابلیت رنگرزی را می توان نام برد. از نظر مصارف صنعتی در صنایع دریا نوردی وماهیگیری کاربرد دارد.این گیاه از زمانهای بسیار دور در نقاط مختلف دنیا که شرایط برای رشد و نمو آن مناسب بوده کشت می شده، در کتب گیاه شنا سی و کشاورزی به کشت این گیاه در هندوستان اشاره شده وگزارش گردیده که حدود 1500 سال قبل از میلاد در این کشور گیاهی کشت  می شده که محصول آن مانند پشم سفید و کیفیت آن به مراتب بهتر از پشم گوسفند  بوده است. پنبه یکی از گیاهان فیبری است که کاربرد زیادی در صنعت هند دارد و کشت می شود. در سطحی حدود 9 میلیون هکتار که حدود 70% این سطح زیر کشت بصورت دیم  می باشد.(منبع شماره 22) در باره تاریخچه ورود و کشت پنبه در ایران مطالعات دقیقی به عمل نیامده، لکن در دوره هخامنشیان کشت وکار این گیاه دراین سرزمین مرسوم بوده ولباس سربازان آن دوره از پنبه تهیه می شده است. در اسناد و نوشته های که از دوران بعد اسلام وجود دارد، به کشت پنبه در اطراف ساوه و شوشتر اشاره گردیده است تا سال 1282 هجری قمری گونه های مختلف پنبه به نام های بومی، رسمی، ولایتی، قره قوزه، هندی، علی آبادی، خودرنگ، نرمه، شهری و شوشتری در نقاط مختلف ایران کشت می شده وبه احتمال زیاد پنبه از طریق هندوستان به ایران آمده، زیرا دربین انواع پنبه قدیمی ایران، نوع هندی نیز وجود داشته وچنین بر می آید که این گیاه از هند به ایران وارد شده است. از آغاز مشروطیت که روابط تجارتی ایران با سایر کشورها شروع شد، به تدریج بذر پنبه های خارجی به ایران وارد و در نقاط مختلف کشت و در سال 1298 اولین کارخانه پنبه پاک کنی در ایران تا سیس شد(5). سطح زيركشت : توليد پنبه در كشور حدود 352 هزار تن برآورد شده است كه 37/97 درصد آن از مزارع آبي پنبه بدست آمده است. و فقط در استانهاي خراسان، گلستان و مازندران ديم‌كاري پنبه وجود داشته است. ميزان توليد :استانهاي خراسان و فارس از نظر توليد به ترتيب با 81/38 و 43/13 درصد سهم در توليد پنبه كشور در جايگاههاي نخست قرار گرفته اند . بيش از نيمي (24/52 درصد) از پنبه كشور در اين دو استان توليد شده است. سه استان گلستان، اردبيل و قم به ترتيب با 42/12 ، 12/10 و 62/4  درصد توليد پنبه كشور، رتبه‌هاي سوم تا پنجم را دارا هستند. اهمیت ا قتصادی پنبه  پنبه به علت آنکه در دنیای امروز موارد مصرف گوناگون دارد، از نظر اقتصادی وتجارتی دارای اهمیت     فوق العاده ایست وبه علت احتیاج به انواع وسایل و لوازمی که از فرآوردهای این گیاه تهیه می شود. روز به روز بر اهمیت وسطح زیر کشت آن افزوده می گردد. بطور کلی الیاف پنبه به عنوان محصول اصلی ودانه پنبه به عنوان محصول فرعی درجه دوم، نقش مهمی در صنعت وتجارت دارند(5، 8 و13).        مهمترین موارد مصرف پنبه در صنعت عبارتنداز: صنایع پارچه بافی، جوراب بافی، قالیبافی، پتوبافی، تهیه نخ قرقره، مبلمان منازل، لاستیک سازی، تهیه فیبر، تهیه فیلم عکاسی، پوشش کابل، پشم مصنوعی، طناب، اشیاء پلاستیک وتهیه لوازم آرایش، تهیه صابون، شمع، ورنی، نئوپان، پنبه بهداشتی، ونوارهای طبی، همچنین تهیه روغن های خوراکی،  صنعتی، طبی وکنجاله برای خوراک دامها وتولید کود (5 و7). همچنين بکی از زراعت های معمول در کشور کشت پنبه است محصول پنبه به دلیل داشتن شرایط ارزش  اقتصادی وتجاری در جهان به طلای سفید معروف می باشد .این گیاه در مناطق (گرم و خشک )و(نیمه خشک)کشت میشود . پنبه در تامین پوشاک ٬روغن ٬خوراک دام ٬صنایع ونساجی نقش مهمی ایفا می کند یکی از مهم ترین عوامل تولید اقتصادی محصول پنبه در مناطق مختلف کشت مکانیزه است .برای تولید محصول کافی ومرغوب باید شرایط رشد ونمو گیاه را به خوبی فراهم کنیم .به طور کلی در اکثر خاک ها به خوبی رشد می کند .خاک های رسی وشنی وشنی رسی وبه خصوص خاک های هوموسی برای زراعت پنبه مناسب ترند . ( 1). گیاه شناسی پنبه:      پنبه گیاهی است گلدار (دو لپه ) از تیره مالواسه و جنس(Gossypium   hirsutum )چگونگی رشد ونمو این نبات بستگی به شرایط جوی ومحیط دارد، در مناطق سرد ومعتدل به حالت یک ساله ودر مناطق گرم به صورت چند ساله ویا دائمی رشد کرده ومحصول می دهد(5). پنبه دارای یک ریشه اصلی است که در شرایط مختلف محیط عمق نفوذ وطول آن در خاک متفاوت می باشد. طول ریشه در انواع مختلف وشرایط متفاوت جوی معمولاً بین    60- 40 سانتیمتر وگاهی اوقات 2/1 متر وحداکثر 3  متر می رسد. پوست ریشه خیلی قوی تر وقطور تر از پوست ساقه است و ریشه تغریباٌ بطور عمودی در خاک فرو رفته ،خیلی سریع توسعه یافته وریشه های فرعی ایجاد  می نماید. ساقه اصلی در امتدادریشه اصلی قرار دارد. در بیشتر انواع فقط یک ساقه اصلی وجوددارد ودر اطراف ساقه اصلی تعدادی شاخه فرعی بوجود می آید. طول ساقه در انواع مختلف وشرایط محیط کشت متفاوت است وبین 130تا60 سانتیمتر تغییرمی نماید. روی ساقه وبرگهای پنبه از کرک های ظریف ونسبتاً سفید رنگی پوشیده  شده است.          برگهای پنبه بر روی شاخه ها بطور منظم ظاهر شده ودر روی هر شاخه معمولاٌ تعداد8  برگ که بطور متناوب قرارگرفته اند وجود دارد وتوسط دمبرگی به شاخه متصل شده اند. رنگ برگ ها در اکثر نژاد های پنبه سبز ودر بعضی دیگر سبز مایل به قرمز می باشد. برگهای پنبه ،دارای چندین بریدگی است که تعداد آن بین 5 تا 3  وگاهی به 7 عدد می رسد. .    

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم بهمن 1390ساعت 18:52  توسط مرجان ابراهيميان - مهدي فتحي مقدم |